• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz ana

    sayfasında

    "Dergi Hakkında"

    kısmında belirtilen

    alanlar dışında

    yayın kabul 

    etmeyecektir.

     


MİTOLOJİDEN GÜNÜMÜZE YUMURTA VE “KIRK UÇURMA” GELENEĞİ
(FROM MYTHOLOGY TO TODAY EGG AND “MAKING FORTIES” TRADITION )

Yazar : Fatma ATEŞ    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 19
Sayfa : 14-27
    


Özet
İnsan hayatının başlıca üç önemli geçiş dönemi doğum, evlenme ve ölümdür. Bu üç önemli evre kendi içerisinde bazı alt başlıklara ayrılmaktadır. Bu başlıkların hepsinde Anadolu'da yüzyıllardır tekrarlanan birçok âdet, tören, gelenek, büyüsel ve dinsel ritüel uygulamalar yer almaktadır. Bu uygulamalar bağlı bulundukları yörenin kültürüyle doğru orantılı olarak icra edilmektedir. Anadolu’nun hemen hemen her tarafında gerçekleştirilen bu uygulama ve ritüellerin amacı önemli süreçleri belirlemek, kutsamak, tekrar etmek ve canlandırmak suretiyle hatırlanabilirliğini pekiştirmektir. Her bölgede kısmî farklılık gösteren bu süreçler bazı anlamları bünyesinde barındırmaktadır. Ege bölgesi ve Marmara bölgesinin bazı illerinde ağırlıklı olarak görülen ve tespit edilen “kırk uçurma ve yumurta” uygulaması, geçiş dönemlerinden doğum evresi içindeki pratiklerdendir. Bu uygulama, doğum ile beraber 40 günlük önemli ve bir o kadar da kritik bir süreç olan lohusalığı kapsamaktadır. Lohusalık, genel olarak korumasız olan anne ve bebeğin çeşitli dinsel ve büyüsel işlemlerle koruma altına alındığı bir dönemdir. Böylesine önemli ve kasvetli bir süreç olan lohusalık “kırk uçurma” geleneği ile sonlandırılmaktadır. Kırk uçurma ile nazar ve kötü ruhlardan arınan anne ve bebek “ilk çıkış” olarak da adlandırdığımız bir şekilde aile, komşu ve yakın çevre ziyareti yaparlar. Bu ziyaretlerde kişilerin iyi dilek ve temennilerini kırk uçurma sepeti içerisinde bulunan unsurlarla yapmaları önemli geleneksel uygulamalardan biridir. Birçok dilek, temenni ve duanın bazı unsurlara yüklenerek dile getirildiği bu uygulamada esas unsur olarak yumurta karşımıza çıkmaktadır. Bebeğin yumurta gibi sağlam ve sağlıklı olması temennisinin yattığı bu dilek yanında tuz, pirinç ve şekere ilave olarak birçok mitolojik ve dini içerikli anlamların bulunduğu sepetin verilmesi ve bu geleneğin sürdürülmesi oldukça önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler
Doğum, Geçiş Dönemi, Pratik, Kutlama, Yumurta

Abstract
The three major transition periods of human life are birth, marriage and death. These three significant stages are divided into some sub-headings within themselves. In all of there titles, there are many pieces of ceremonies, traditions, magical and religious ritual practices repeated in Anatolia for centuries. These practices are performed in direct proportion to the culture of the region in which they are affiliated. The aim of these practices and rituals performed in almost all parts of Anatolia is to identify important processes, bless, repeat and intensify its rememberability by means of animation. These processes, which differ in each region, have some meanings within them. The practice of “making the forties and eggs" which are predominantly seen and identified in some provinces of Aegean region and Marmara region, is one of the practices within the birth stage from transition periods. It includes birth, the accouchement, which is forty days of crucial and critical process. Accouchement is a period in which the mother and the baby who are generally unprotected, are protected through various religious and magical processes. Accouchement, which is such an important and dreary process, are terminated with the “making the forties" tradition. The mother and the baby, who are purified from the evil eye and evil spirits by means of making the forties, make a family, neighbour and relative visit in a way we named “the first time going-out". It is one of the important traditional practices that people make good wishes, desires and prayers are expressed by attributing them to some elements, the egg is regarded as the main element. Besides the wish that the baby is healthy and sound like an egg, it is fairly significant to give the basket where there are many mythological and religious meanings in addition to salt, rice and sugar and maintain this tradition.

Keywords
Birth, Transition Period, Practice, Celebration, Egg
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri