• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz ana

    sayfasında

    "Dergi Hakkında"

    kısmında belirtilen

    alanlar dışında

    yayın kabul 

    etmeyecektir.

     


ANTALYA AĞIZLARINDA DUA VE BEDDUALAR
(BLESSİNG AND CURSES İN DİALECTS OF ANTALYA )

Yazar : Emine ATMACA    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 19
Sayfa : 42-80
    


Özet
ÖZET: Kuşaktan kuşağa nesilden nesile aktarılan dua (~alkış (alka- “övmek, methetmek”)) ve beddualar (~kargış (karga- “beddua etmek”)), Türk kültür hayatının maddi ve manevi değerlerini içinde barındıran özlü sözlerden, kalıp ifadelerden oluşur. Zaman ve mekâna göre, kullanılışları itibariyle değişik şekiller almış, yeni tarzlara bürünmüş olsa da dua, Allah’a (cc.) yalvarma, yakarış için söylenen dinî metin, beddua ise sevilmeyen birinin kötü bir duruma düşmesini Allah’tan (cc.) canı gönülden isteme/yakarma olarak tanımlanır. Dualar sağlık, sevinç, neşe, uzun, huzurlu, hayırlı bir ömür, ahirette nimetler ve iyilikler ihsan etmesi vb. için edilen iyi temennilerden/dileklerden oluşurken beddualar ise hastalık, nefret, düşmanlık, kin, öfke, zorluk, güçsüzlük ve ölüm vb. içerikli kötü temennilerden/dileklerden oluşmaktadır. Anlam bakımından dua ve beddualara bakıldığında dualarda olumlu, beddualarda ise olumsuz duygular ön plandadır. Her iki olumlu ve olumsuz duyguda da “Allah’a tevekkül edip O’na havale etme” durumu söz konusudur. Türk kültür hayatına ait, duygu, düşünce ve hayalleri daha etkili bir şekilde ifade etmeye yarayan bu halk mahsulü özlü sözler, dilde kaybolmuş veya kaybolmaya yüz tutmuş bazı kelimeleri ve anlamları tespit etme ve diriltmede önemli bir yere sahiptir. Antalya ağızlarında kullanılan sözlü anlatımın önemli bir türü olan dua ve beddualarda da Standart Türkiye Türkçesindekilerle ortak özellikler taşımakla birlikte, yapı ve anlam bakımından konuşulduğu bölgeye has bazı orijinal özellikler taşımaktadır. Bu bağlamda dua ve beddua konulu tarafımızdan yapılan metin ve kelime derlemelerinde Türkiye Türkçesi ağızlarına katkı sağlayacak pek çok eskicil (~arkaik) kelimeler de tespit edilmiştir. Bu çalışmada, dua ve beddualar ilkin anlam bakımından tasnif edilmiş, sonrasında yapı bakımından incelenmiş ve sayısal veriler ışığında Antalya ağızlarında dua ve bedduaların kullanımı hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Antalya ağızları, dua (~alkış), beddua (~kargış), anlam, yapı

Abstract
Abstract: The prayer (~alkış (alka- “övmek, methetmek”) and the curses (~kargış (karga- “beddua etmek”)) which are transfering from generation to generation are consist of saying and well-worn expression that contain the material and moral values of Turkish cultural life. Even if according to time and space, they use in different shapes, prayer means that praying to Allah, saying holy text for prayer and the curse means that asking someone to fall into a bad state from Allah (cc.) with all one’s heart and soul. While the prayer consists of wish of health, joy, mirth, a long lifetime and benevolence, the curse consists of bad wishes such as disability, hostility, hatred, anger, difficulty, weakness and death. İn terms of meaning, prayers has positive meaning, curse is negative meaning. However in both of them, there are have a meaning for trusting in Allah and refering somebody to Allah. Prayer and cure which is saying expressed more effectively emotions, thoughts and dreams of Turkish cultural life has an important place in identifying and resurning some words or meanings that have been lost in language. Although prayer and curses used in Antalya dialects has some partnerships with Standard Turkish, in terms of structure and meaning has some original features to the spoken region. In this context, in our text and word compilation are many archaic words which is contribute to Turkish dialects. In this article, prayer and curses will firstly have been classified in terms of meaning, then examined in terms of structure and in the light of numerical data, a general evaluation will have been made about the use of prayer and curses in the dialect of Antalya.

Keywords
Dialects of Antalya, blessing, cursing, meaning, structure
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri