• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz ana

    sayfasında

    "Dergi Hakkında"

    kısmında belirtilen

    alanlar dışında

    yayın kabul 

    etmeyecektir.

     


DOĞU TÜRKİSTANLI KASIMİ AİLESİNE AİT UYGUR (HAKANİYE) YAZISI DESENLİ BAZI HALILARA DAİR
(DOĞU TÜRKİSTANLI KASIMİ AİLESİNE AİT UYGUR (HAKANİYE) YAZISI DESENLİ BAZI HALILARA DAİR )

Yazar : Ahmet AYTAÇ    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 19
Sayfa : 226-236
    


Özet
Geleneksel Türk sanatları içerisinde el dokumaları önemli bir yere sahiptir. Türkler için hayvancılık Orta Asya’da önemli bir geçim kaynağı olmuştur. Büyük hayvan sürüleri vardı. Dolayısıyla hayvanlarının kıl ve yünlerinden faydalanmışlardır. Türkler tarih boyunca dokuma sanatına öncülük etmişlerdir. Dokumacılık Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar Türklerin uğraştığı önemli bir meslek olmuştur. Dokumacılık geçmişle günümüz arasında kültürel anlamda da değerli bir ürün olmuştur. İnsanlık hayatının her dönemi dokumalarla iç içe olmuştur. Doğu Türkistan tarih boyunca Türklerin hâkimiyetinde kalan önemli bir coğrafya olarak dikkat çeker. Hun, Tabgaç, Göktürk, Uygur, Karluk, Karahanlı gibi Türk devletleri bu topraklarda yaşamıştır. Yüzyıllardır Türk yurdu olmakla birlikte günümüz de özerk yapısına rağmen Doğu Türkistan, Çin hükümeti ile sorunlar yaşamaktadır. Bölgedeki baskıcı sistem nedeniyle Doğu Türkistan kültürü hakkında yeterli alan çalışması da yapılamamıştır. Kasımi ailesi Doğu Türkistan’da yaşadıkları zamanlarda halıcılık mesleğini yapmışlardır. Doğu Türkistan’da ki baskıcı yönetim neticesinde İstanbul’a yerleşen Kasımi ailesi beraberlerinde dokudukları bir kısım duvar halılarını da getirmişleridir. Desensiz olan bu halılara Uygur (Hakaniye) Türkçesi ile hat şeklinde bir düzen ile yazılar işlenmiştir. Duvar halısı olarak dokunmuşturlar. Bu araştırmada Kasımi ailesi koleksiyonunda bulunan halılar teknik ve desen özellikleri bakımından incelenecektir. Araştırmaya üç halı dahil edilmiştir. Halılardan birisinde Yusuf Hac Hacib’in bir şiiri vardır. Diğerinde Luptulla Muttalib’in bir şiiri vardır. Üçüncü halıda ise besmele vardır.

Anahtar Kelimeler
Halı, dokuma, desen, Uygur, kültür.

Abstract
Hand weaving has an important place in traditional Turkish arts. For Turks, animal husbandry has been an important source of livelihood in Central Asia. There were large herds of animals. They therefore benefited from the hair and wool of their animals. Turks have pioneered the art of weaving throughout history. Weaving has been an important occupation for Turks from Central Asia to Anatolia. Weaving has been a culturally valuable product between past and present. Every period of human life has been intertwined with textiles. East Turkestan is an important geography that has been dominated by Turks throughout history. Turkish states such as Hun, Tabgaç, Göktürk, Uygur, Karluk and Karahanlı lived in these lands.East Turkestan has been having problems with Chinese government despite its autonomous structure. Due to the oppressive system in the region, there is no sufficient field study about East Turkestan culture. Kasim family lived in East Turkestan in the profession of carpets As a result of the repressive administration in East Turkestan, the Kasımi family settled in Istanbul and brought with them some of the carpets they had woven together. These carpets, which have no pattern, were written in a calligraphy style with Uygur (Hakaniye) Turkish. Woven as arras. In this study, the carpets in the Kasımi family collection will be examined in terms of technical and pattern features. Theree carpet werw included in the research. In one of the carpets Yusuf Hac Hacib has a poem. In one of the carpets Luptulla Muttalib has a poem. The third carpet is written Besmele.

Keywords
Carpet, weaving, pattern, Uighur, culture.
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri