• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 1

     

    Çalışmalarınızı "Yazım ve Yayın İlkeleri" çerçevesinde Dergipark adresimizden yükleyiniz.


    DUYURU 2

    Dergimizin haziran sayısı editörlüğünü Hacettepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Emine YILMAZ yapmaktadır.

     


CUMHURİYETİN 10. YILINDA TAŞPINAR DERGİSİNDE YAYIMLANAN MANİLERİN FOLKLOR VE İDEOLOJİ EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRMESİ
(AN ASSESSMENT OF MÂNİS PUBLISHED IN TAŞPINAR JOURNAL IN THE 10TH ANNIVERSARY OF THE REPUBLIC FROM THE PERSPECTIVE OF FOLKLORE AND IDEOLOGY )

Yazar : İbrahim ÖZKAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2020
Sayı : 21
Sayfa : 78-92
    


Özet
Bu çalışmamızda ideolojinin halk bilimini şekillendirmesinden söz edeceğiz. Halkevlerinin kültürel milliyetçilik çalışmalarında oynadığı role değineceğiz. Folklor ve ideoloji arasındaki ilişki 19. yüzyıl Avrupası’ndaki gelişmelerle ortaya çıkmıştır. 20. yüzyılda ise bu ilişkinin niteliği değişmiştir. 20. yüzyılda folklor realpolitik amaçlar için kullanılmaya başlanmıştır. Avrupa’da olduğu gibi ülkemizde de folklor, milli kimliğin oluşturulmasında aracı olmuştur. 19. yüzyılın sonlarına doğru başlayan Türk kimliğinin oluşturulması çabası cumhuriyetin ilanıyla birlikte daha da hız kazanmıştır. Cumhuriyetle birlikte ulus devlete geçilmiş, milli kimliğin inşası için Türk Ocakları çeşitli çalışmalar yapmıştır. 1932 yılında yönetimdeki irade bu çalışmaların devletin gözetiminde kurulan halkevleri aracılığıyla yapılmasına karar verdi. Bu tarihte kurulan halkevleri şubeleri aracılığıyla ve daha sonra açılan halk odalarıyla yurdun her tarafında faaliyet göstermeye başladı. Halkevlerinin asıl amacı yeni Türk ulusal kimliğini ve kültürünü, Cumhuriyetin getirdiği sosyal ve kültürel değerleri köylere kadar yaygınlaştırmaktı. Halkevleri, devrin ideolojik anlayışına uygun dergiler de çıkarmışlardır. 1932’de Afyon’da açılan Halkevi de Taşpınar adlı bir dergi çıkarmıştır. Dergi, bir devrin ideolojisini yansıtması bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Dergide cumhuriyetin 10. yılı için söylenmiş 15 adet maniyi folklor-ideoloji ekseninde değerlendirdik. İncelediğimiz bu maniler yeni bir ulus kurma inşasında folklorun araçsallaştırılmasını gösteren bir örnek oluşturmaktadır. Manilerde yer alan ideolojik söylemler dönemin ideolojik anlayışı çerçevesinde ele alınıp değerlendirilmiştir. Ayrıca bir kimlik ideolojisi olarak milliyetçilik bağlamında üretilen bu tür ürünlerin halk bilimi ürünleri içerisindeki varlığı da irdelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Folklor, İdeoloji, Mani, Halkevi, Afyon, Taşpınar

Abstract
This study scrutinizes how ideology forms the folklore by referring to the role of People’s Houses in the cultural nationalism movements in Turkey. Interaction between folklore and ideology is dated back to the developments in the 19th century in Europe. The characteristics of this interaction changed in the 20th century, and folklore converted to a tool for realpolitik purposes. In Turkey, folklore was used as an instrument to shape the national identity as it is used in Europe. Endeavors originating at the end of the 19th century to create Turkish identity gained impulse with the proclamation of the republic. A nation-state was established with the Republic in which People’s Houses performed various projects to build a national identity. The government decided to introduce People’s Houses to handle related plans under the supervision of the state in 1932. The People’s Houses began their activities with the help of their branches, and later People’s Associations across Turkey. Their primary purpose was to expand social and cultural values brought by the republic to even the small villages. People’s Houses further published journals whose editorial policies are compatible with the ideological perception of the period. People’s House inaugurated in Afyon in 1932 also published a journal named “Taşpınar.” The journal holds specific meaning as it reflects the prevailing ideology of the period. The study aims to scrutinize 15 Turkish mâni composed for the Republic’s 10th anniversary from the perspective of folklore-ideology axis. These folklore products are illustrations of how folklore is instrumentalized to create a new national identity. Ideological discourse in these folklore products is assessed from the viewpoint of the ideological perception of the period. The study also examines the status of these kinds of products constructed in the context of nationalism as an identity ideology among other folklore products.

Keywords
Folklore, Ideology, Mâni, People’s Houses, Afyon, Taşpınar
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasyad@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri