• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 1

    Dergimiz 2020

    Mart sayısı için

    yayın kabul 

    etmemektedir.

     


    DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz Mart

    sayısı editörü

    Prof. Dr. Nezir 

    TEMUR dur.

     


AKKOYUNLU SARAYINDA BİR BEGÜM YA DA MEHD-İ ULYÂ: SELÇUKŞAH BEGÜM
(A BEGUM OR MEHD-İ ULYA IN THE AQ QOYUNLU PALACE: SELÇUKŞAH BEGÜM )

Yazar : Ayşe ATICI ARAYANCAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 20
Sayfa : 1-11
    


Özet
Türk tarihinin birçok döneminde güç, iktidar, hırs üçgeninde hatunlar, begümler, kadın sultanlar bazen hükümdarın yanında taht kavgalarında, bazen de diplomatik siyasi krizler, divan ve hayır işlerinde aktif roller üstlenmişlerdir. Bu kadınlardan biri de sultan eşi ve annesi olarak Begüm, Mehd-i Ulya gibi adlandırmalar ile tarih kayıtlarında adı geçen Selçukşah Begüm’dür. XV.Yüzyıl İran ve Yakın Doğu tarihinde yaptıkları ile tarihin seyrini değiştirmeyi başarmış gerçek kadın figürlerden biridir. Siyasi olarak istikrarın sağlanamadığı, devlet teşkilatının ve yönetim biçiminin oturtulmaya çalışıldığı bir dönemde önce sultan eşi daha sonra sultan annesi olarak Akkoyunlu yönetiminin merkezinde bulunmayı başarmıştır. Akkoyunlu sarayında yaklaşık 35 yıldan fazla bulunan Selçukşah Begüm, zaman zaman aldığı kararlar, uygulamalar ve entrikalarından dolayı bazı saray çevreleri tarafından istenmemiş hatta kaynaklarda musibet, felaket, sırtlan olarak adlandırılmıştır. Ancak aşiret reisleri başta olmak üzere bazı kesimler tarafından ise büyük itibar ve saygı görmüştür. Bu makalede, özelde Akkoyunlu Selçukşah Begüm’ün Akkoyunlu devlet yönetimindeki nüfuzu, eşi Uzun Hasan ve oğulları Halil ve Yakûb üzerindeki etkisi, saraydaki entrikaları, hırsı, şaibeli ölümü, hayırseverliği, tasavvufa olan yakınlığı ele alınırken, genelde ise Akkoyunlu saray yönetiminde değişen dengeler üzerinde begüm ve hatunların etkin rollerine incelenecektir.

Anahtar Kelimeler
Akkoyunlu, Selçukşah Begüm, Mehd-i Ulya, Kadın,Sultan Yakûb,

Abstract
In several periods throughout Turkish history, in a triangle of force, power and greed, the royal women, begums, sultan as played active roles sometimes by siding with thes over eign, sometimes in the fight forthe throne, in diplomatic political crises, in the council of state, in charity works. One of these women is Selçukşah Begüm who was reported as the sultan’s wife and as the sultan’s mother in written history under such names as Begüm, Mehd-i Ulya etc. She is a real female figure who achieved in changing the course of history with her actions in Iran and the Near East in the 15th Century. She succeeded in occupying a central position in AqQoyunlu government first as sultan’s wife and then as sultan’s mother when political stability was not yet maintained in the country and when frequent attempts were stil made so as to consolidate the state apparatus and tostreng then the governance system. Selçukşah Begüm who was engaged with AqQoyunlu government for approximately more than 35 years was occasionally disliked by certain royal elites in view of her decisions, practices and intrigues, and she was even refer red to as the calamity, disaster, hyena in this regard in historical resources. On the other hand, she was every sooften highly admired and respected by certain groups, particularly by tribal chiefs. This study specifically addresses theis sues such as ascendancy of AqQoyunlu Selçukşah Begüm in AqQoyunlu government, her influence on her husband Uzun Hasan, her sons Halil and Yakûb, her intrigues in the palace, her greed, her dubious death, her benevolence, her interest in Sufism whereas, generally, the study analyzes her biography and activities so as to set an example of the active role played by be gums and royal women in the changing balance of power in AqQoyunlu palace administration.

Keywords
AqQoyunlu,Selçukşah Begüm, Mehd-i Ulya, Woman, Sultan Yakûb
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri