• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 1

     

    Çalışmalarınızı "Yazım ve Yayın İlkeleri" çerçevesinde Dergipark adresimizden yükleyiniz.


    DUYURU 2

    Dergimizin haziran sayısı editörlüğünü Hacettepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Emine YILMAZ yapmaktadır.

     


XIII. YÜZYIL BÜYÜK MOĞOL ULUSU’NDA KAĞAN VE HAN UNVANLARININ KULLANIMINA DAİR BİR İNCELEME
(A STUDY ON THEUSAGE OF KHAGANANDKHAN İN GREAT MONGOLİANULUS İN THE13TH CENTURY )

Yazar : Çetin KAYA    
Türü :
Baskı Yılı : 2020
Sayı : 21
Sayfa : 290-297
    


Özet
Yerleşik toplum kültürünün olmaz ise olmazlarından biri olan kişilere ait toplumsal statü göstergesi konargöçer toplumlarda da diğerlerinde olduğu kadar katı kurallara bağlı olmamakla birlikte varlığını göstermektedir. Böylelikle tarihin her döneminde birçok devlette olduğu gibi XIII. yüzyılda yaşamış olan Moğol hükümdarları da bazı unvanlar kullanmışlardır. Bu açıdan bakıldığında Büyük Moğol Ulusu içerisinde hükümdarlar tarafından kullanılan unvanların başında kağan ve han gelmektedir. Böylelikle çalışmamızda bu unvanlar esas alınmıştır. Araştırma kapsamında çeşitli dil ve yazım şekilleri incelenerek onların kullanımı ve birbirlerine olan üstünlükleri hakkında deliller aranmıştır. Bu hususta XIII. yüzyılda, gerçek adı Temüçin olan ilk hükümdarları Cengiz’den başlayarak sırasıyla Ögedey, Göyük, Möngke ve Kubilay gibi Büyük Moğol Ulusu hükümdarları incelenip onların dönemlerinde oluşturulmuş belgeler ayrıntılı olarak taranmıştır. Taranan bu belgeler içerisinde yazıtlar, yarlıklar (fermanlar), kronikler, nümizmatik veriler ve bazı tarihi kalıntılar bulunmaktadır. Söz edilen kaynaklardan elde edilen veriler ışığında unvanların ortaya ilk çıkış zamanlarından kısaca bahsedilmiştir. Sonrasında konumuza dönerek incelediğimiz dönemdeki kullanımları hakkında birtakım çıkarımlarda bulunulmuştur. Oldukça detaya inilerek günümüz unvanların günümüz algısından farklı bir anlayış ile kullanıldığı gözlemlenmiştir. Bu araştırma neticesinde elde edilen çıkarımlardan biri dönem itibarı ile iki unvanın eş zamanlı kullanımlarının olduğu şeklindedir. Buna ek olarak araştırılan iki unvan arasındaki tek farkın yazım şekli olduğu ve birinin diğerine herhangi bir üstünlüğünün olmadığı görüşüdür.

Anahtar Kelimeler
Moğollar, Kağan, Han, Unvanlar.

Abstract
The Mongol rulers who lived in the 13th century, like many states in every period of history, used some titles. From this perspective, the most important titles used by the rulers in the Great Mongol Ulus are khagan and khan. Thus, in our study, these titles were taken as basis and various linguistic and spelling forms were examined and evidence was sought for their use and superiority to each other. In this regard, the first rulers of the Great Mongol Ulus in the 13th century starting from Genghis, respectively Ögedei, Göyük, Möngke and Qubilai were examined. The documents created during their periods were scanned in detail. These documents include in scriptions, edicts, chronicles, numismatic data and some historical remains. According to the data obtained from the said sources, some conclusions have been made about their use in the period mentioned briefly about the emergence of titles. One of the in ferences obtained as a result of these researches is the simultaneous use of the two titles during this the period. Inaddition, the only difference between the two titles investigated is the way of writing and the opinion that one does not have any superiority over the other.

Keywords
Mongols, Khagan, Khan, Titles.
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasyad@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri