• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz ana

    sayfasında

    "Dergi Hakkında"

    kısmında belirtilen

    alanlar dışında

    yayın kabul 

    etmeyecektir.

     


AZERBAYCAN VE ANADOLU’DA SOSYO-KÜLTÜREL VE EKONOMİK BİR TEŞKİLAT OLARAK AHİLİK
(AKHISM AS A SOCIO-CULTURAL AND ECONOMIC ORGANIZATION IN AZERBAIJAN AND ANATOLIA )

Yazar : Naile ASKER    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : 9
Sayfa : 192-199
4031    2426


Özet
Yerleşik şehir hayatında farklı meslek ve sanatların gelişimi, ortak pazar ve gelir dairesinin etkisiyle şehir tacirleri, esnafları ve sanatkârları Ahî adı verdikleri genel bir teşkilat etrafında örgütlenmişlerdir “Ahî ” sözünün Arapçadan çevirisi “kardeşim” olarak bilinse de daha çok bu sözün mecaz anlamı dikkate alınmış ve “yiğit”, “cömert” gibi sıfatlarla hatırlanmıştır. Ahîlik tarihine kısaca bakılacak olursa çelişkili bilgilerin varlığı ile karşılaşılacaktır. Nitekim bazı tarihçi ve halk bilimcilerine göre Ahîlik, gerçek ismi Şeyh Mahmut Hoyi olan Ahî Evran’la (1169-1262) başlarken, bazılarına göre de bu örgütün yaşı daha eskilere dayanmaktadır. Ünlü Şark bilimci ve tarihçi Agafangel Krımski Ahîlik’i Türkistan kökenli bir sosyal dayanışma ve kontrol harekâtı olarak nitelendirmiş, örgütlenmenin XII. yüzyılda Türkistan’dan Azerbaycan’a ve oradan da Anadolu’ya geçtiğini belirtmiştir. XII-XIII. yüzyıllarda Azerbaycan Türkleri arasında Gence’de ve bugünkü İran Azerbaycan’ı şehirleri olan Hoy, Huvay ve Tebriz’de Ahîlik çok yaygınlaşmıştı. Ahî Evran da aslen Hoy’ludur. Onun dedelerinin XI. yüzyılda İran’a gelmiş Türkmen’lerden olduğu da bilinmektedir. Ahî Evran 1207’de Kayseri’ye gelerek tabakhane açmış ve o dönemde Azerbaycan’dan Moğol istilasından kaçarak buraya gelmiş tacir, esnaf ve sanatkârlarının da iştirakiyle Anadolu’da Ahîlik’in temelini atmıştır. Bu çalışmada Ahîlik, bir sosyo-kültürel ve ekonomik teşkilat olarak ele alınmış, zaman-zaman siyasileşen ve tasavvufa kayan yönlerine de temas edilmiştir. Ayrıca Ahîlik’in tarihi, gelişimi ve üstlendiği görevler hakkında da bilgi verilecektir.

Anahtar Kelimeler
Azerbaycan, Anadolu, Ahîlik, Ahî Evran, Kayseri, esnaf, sanatkâr, teşkilat

Abstract
The development of different professions and the arts in built city life with the impact of common market and income circle city traders, shopkeepers and craftsman began to unite around the general name - Ahi organization. Although the meaning of "Ahi" word is known as "bro" in Arabic, more metaphoric meanings of this word was considered as "valiant", "generous". If you put a brief overview of the history of Ahi we able to find full of contradictions information. According to some historians and folklorists Akhism begins with Ahi Evran which is the real name Sheikh Mahmud Hoi (1169-1262) and according to others the age of this organization is based on more ancients. Famous song scientists and historians Agafangel Krimski has been described Akhism as a social solidarity and control movement belonging to Turkestan origin and stated that this organization crossed from Turkestan to Azerbaijan and from there to Anatolia in XII century. Akhism was very widespread among Azerbaijani Turks in Ganja and today's in the cities of Iran Azerbaijan as Hoi, Huvay and Tabriz in XII-XIII centuries. Ahi Evran is also originally from Hoi. His grandfathers also known as Turkmen which have come to Iran in XI century. Ahi Evran came to Kayseri and has opened a leather workshop in 1207 and with the participation of merchants, tradesman and craftsmen which fled from Azerbaijan by Mogul invasion founded Akhism in Anatolia. In this paper Akhism will be discussed as a socio-cultural and economic organization, politicized and floating aspects to the Sufism will be contacted. Also Akhism's history, development, and information about the undertaken tasks will be given.

Keywords
Azerbaijan, Anatolia, Akhism, Ahi Evran, Kayseri, tradesmen, craftsmen, organizations
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri