• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz ana

    sayfasında

    "Dergi Hakkında"

    kısmında belirtilen

    alanlar dışında

    yayın kabul 

    etmeyecektir.

     


ЯСАУИ ХИКМЕТТЕРІ ЖӘНЕ КІТАБИ АҚЫН ҚИССАСЫ
(YESEVİ HİKMETLERİ VE EDEBİ ŞAİR KİSSASI (LAFI) )

Yazar : Sapar ERGOBEK    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : 9
Sayfa : 19-25
4433    2401


Özet
Қожа Ахмет Ясауидің сопылық ілімінің, өмірлік ұстанымының негізін танытатын хикметтері қазақ ақындары тарапынан ғасырлар бойы жырланып келді. Сопы ақын хикметтерінің мәні мен маңызы қазақ ақындары жырлаған дәуірлер тынысына өзек боп өрілді. Жыраулар поэзиясы өкілдері шығармаларында көрініс беретін мұсылман діні, мұсылманшылық туралы ойлары Ясауи ілімімен, Бақырған шығармаларымен, Алтын Орда дәуірінде өркендеген мұсылмандық өркениетімізбен сабақтасып жатады. Әсіресе отарлық дәуір аталатын ХІХ ғасыр ақындары шығармаларындағы зарлы әуен, зар заман сарыны Ахмет Ясауидің дәуір, дәуір тынысына орай құбылған адам болмысы туралы өрілген ойларымен тығыз сабақтастықта жырланды десек артық болмайды. Зар заманның ұлы жыршылары деуге болатын Дулат, Шортанбай, Мұрат шығармалары, Кердері Әбубәкір толғаулары Ясауи толғаған заман жайымен үндесіп жатты.

Anahtar Kelimeler
Ясауи хикметтері, сопылық ілім, жыр, жырау

Abstract
Hoca Ahmet Yesevinin Tasavvuf ilimin ve hayati ilkelerin temelini tanıtan hikmetleri kazak şairleri tarafından yüzyıllar boyunca şarkılanıp geldi. Tasavvuf (Sufi) şair hikmetlerinin anlamı ile önemi kazak şairleri seslenen yüzyıllara temel oldu. Jırau (şair) şiirlerinin temsilcilerin eserlerinde yansıyan müslüman dini, müslümanlıkla ilgili düşünceleri Yesevi ilimiyla, Bakırğan eserleriyle, Altın Orda döneminde gelişen müslüman medeniyetle bitişmektedir. Özellikle sömürge dönemi denilen ??? asır şairlerin eserlerinde zarlyk (ağlayan) müzik, ağlama dönemin sesleri A.Yesevinin çağ, çağ nefesine vesilesiyle değişen insan doğası üzerinde ortaya çıkan düşünceleri ile bağlantılı olarak seslendi dersek artıklık olmaz. Zar zamanın en büyük şairleri Dulat, Şortanbay, Murat eserleri ve Kerderi Abubakir destanları Yesevi seslenen dönemi ile birleşerek geldi.

Keywords
Yesevi hikmetleri, Tasavvuf ilim, Jır (şiir, ozan), Jırau (Şair, destan)
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri