• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz ana

    sayfasında

    "Dergi Hakkında"

    kısmında belirtilen

    alanlar dışında

    yayın kabul 

    etmeyecektir.

     


МЕТОДИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ СИНГАРМОНИЧЕСКОГО СОСТАВА ЗВУКОВ КАЗАХСКОГО ЯЗЫКА
(KAZAK TÜRKÇESİNİN SES UYUMUNA YÖNTEMİK TAHLİL )

Yazar : Marjan TALDİBAYEVA    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : 9
Sayfa : 169-177
5182    3646


Özet
Kazak dili fonetiği, uzun yıllar gelişme tarihi olan bilim dalıdır. Onun kanunları, olayları ve görevleri hala incelenmektedir. Günümüzdeki çağdaş dil bilgisinini göncel meselelerinden biri de, Türk (onların arasında Kazak Türkçesinin) ses uyumunu yapısının yöntemsel tahlilidir. Türk kelimesinini fonoloji ve fonetik özelliği teorik ve uygulamalı yönden incelediğimizde genel dil bilgisinini önemli kısmını oluşturur. Ses uyumu Kazak Türkçesinin önemli kanunu olarak bütün segmental-fonetik araştırmaların başlangıcı olur. Ses uyumu teorisinin gelişmesi sonucunda Kazak Türkçesi seslerinin uyumluluk yapısı oluşur, onların yapılım, konuşma ve duyulum özellikleri verilir. Kazak Türkçesinin öz seslerinini yapısından girme sesler çıkartılarak, ikisi iki ayrı incelenecektir. Ses uyumu kanunu Kazak Türkçesinde sadece ünlülere değil, ünsüzlere de ait olay olarak bilinir. Herhangi bir fonetik segmentalin (ses, hece, tamlamalar, ifade) yapılmasının temelinde eklem bulunur. Yani, herhangi bir fonetik olayın veya fonetik segmentalın açıklaması, onun kendi yapılımındaki tahlili, bununla beraber söz ve hece prosodiksyonuna eklenen büyük katkıdır. Türk dillerindeki büyük ünlü uyumunun sayısı büyük ünsüz uyumuna göre azdır. Büyük ünlü uyumunun yapımında ilk prensip, birbirine aykırı ünlülerin birikmesidir. Dil seslerinini özellikleri fonoloji birlikler olduğu için, onun yapısı her dilin kendisine uygundur. Dolayısıyla, Kazak Türkçesi seslerinin özellikleri, Kazak Türkçesinin kendine has büyük kanunlarına ait belirlenecektir. Kazak Türkçesinini büyük fonetik kanunu, Ses uyumudur. Araştırma sonuçları, uygulamalı açıdan ders kitapları ve el kitaplarının fonetik bölümünü pekiştirmeye, konuşma yazılım sözlüklerini geliştirmeye, eğitim yöntemsel çalışmalarının ders araç gereçleriyle donatmaya destek olur.

Anahtar Kelimeler
ses uyumu, segmental, büyük ünsüz uyumu, prosodiksyon, eklem, dinleme, ünlüler, ünsüzler, model, modelleme, segmental fonetik.

Abstract
Kazak dili fonetiği, uzun yıllar gelişme tarihi olan bilim dalıdır. Onun kanunları, olayları ve görevleri hala incelenmektedir. Günümüzdeki çağdaş dil bilgisinini göncel meselelerinden biri de, Türk (onların arasında Kazak Türkçesinin) ses uyumunu yapısının yöntemsel tahlilidir. Türk kelimesinini fonoloji ve fonetik özelliği teorik ve uygulamalı yönden incelediğimizde genel dil bilgisinini önemli kısmını oluşturur. Ses uyumu Kazak Türkçesinin önemli kanunu olarak bütün segmental-fonetik araştırmaların başlangıcı olur. Ses uyumu teorisinin gelişmesi sonucunda Kazak Türkçesi seslerinin uyumluluk yapısı oluşur, onların yapılım, konuşma ve duyulum özellikleri verilir. Kazak Türkçesinin öz seslerinini yapısından girme sesler çıkartılarak, ikisi iki ayrı incelenecektir. Ses uyumu kanunu Kazak Türkçesinde sadece ünlülere değil, ünsüzlere de ait olay olarak bilinir. Herhangi bir fonetik segmentalin (ses, hece, tamlamalar, ifade) yapılmasının temelinde eklem bulunur. Yani, herhangi bir fonetik olayın veya fonetik segmentalın açıklaması, onun kendi yapılımındaki tahlili, bununla beraber söz ve hece prosodiksyonuna eklenen büyük katkıdır. Türk dillerindeki büyük ünlü uyumunun sayısı büyük ünsüz uyumuna göre azdır. Büyük ünlü uyumunun yapımında ilk prensip, birbirine aykırı ünlülerin birikmesidir. Dil seslerinini özellikleri fonoloji birlikler olduğu için, onun yapısı her dilin kendisine uygundur. Dolayısıyla, Kazak Türkçesi seslerinin özellikleri, Kazak Türkçesinin kendine has büyük kanunlarına ait belirlenecektir. Kazak Türkçesinini büyük fonetik kanunu, Ses uyumudur. Araştırma sonuçları, uygulamalı açıdan ders kitapları ve el kitaplarının fonetik bölümünü pekiştirmeye, konuşma yazılım sözlüklerini geliştirmeye, eğitim yöntemsel çalışmalarının ders araç gereçleriyle donatmaya destek olur.

Keywords
ses uyumu, segmental, büyük ünsüz uyumu, prosodiksyon, eklem, dinleme, ünlüler, ünsüzler, model, mod
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri