• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU

    Yazar, hakem ve okuyucularımızın dikkatine; 

    Dergimiz doçentlik kriterleri kapsamında istenen TÜBİTAK/ULAKBİM ve ISI indeksleri tarafından indekslenmektedir. 

    Tüm yazar ve hakemlerimize teşekkürü bir borç biliriz.


    DUYURU

    Yazar, hakem ve okuyucularımızın dikkatine; 

    2018 yılından itibaren yayın tarihimiz Mayıs ve Kasım ayları olacaktır. 


TERH YAZITLARINDA GİZLİ İKİ ASYA NEHRİNİN ADI
(TWO INNER ASIAN RIVER NAMES IN TERKH INSCRIPTION )

Yazar : Munkhtulga RINCHINHOROL    
Türü :
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 10
Sayfa : 72-78
5371    2167


Özet
750’li yıllarında dikilmiş olan Terh Yazıtı’nda, Uygur kağanına ait yer adlarına bahseden kısmında şiir şeklinde yazılan yer adları bulunmaktadır. Bu yer adlarının çoğusu bugüne kadar hala adlandıran büyük nehirlerin isimleridir. Buna göre Uygur kağanın yazıtındaki Sebin ve Teledü sözleri nehir adı olduğu şüphesizdir. “Câmi‘ü’t-Tevârîh”daki Baya’ut kabile hakkında yazılan kısmında onların yerleştiği (oturduğu) bölgesi üzerine bahsedilmiştir. Yer adlarını yazarken aliterasyon sırayla şiir şeklinde geçtiğini tamamen o şekilde kaydedilmiş. Bunun yanı sıra Baya’ut kabilesine ait kısımda Börä Ündür denilen dağın herhangi bir tarafından başlayıp (kaynayıp) Selenge Nehri’ne akan üç ırmağın ikisinin adlarını Kibän ve Taladu olarak geçmektedir. Bu iki nehrin adı Terh Yazıtı’nda ve Câmi‘ü’t-Tevârîh’da rastlandığı gibi ikisi birlikte kaydedilmiştir. Tarih eserlerinde hep beraber geçmesi ise iki ırmağın hem mesafe olarak çok yakın olduğunu hem de en azında 540 yıl boyunca birlikte anıldığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler
Terh Yazıtları, hidronomi, Sebin, Teledü, aliterasyon.

Abstract
In the part referring to Uyghur khan of Terh inscriptions, constructed in 750’s, there are place names in poem. Most of these place names are of two big rivers still named in the same way. Per this, it is obvious that Sebin and Teledü in Uyghur khan’s inscription are river names. In the part about Baya’ut tribe in “Cami’ü’t-Tevarih”, the place where the tribe settled is mentioned. The place names are written in alliteration and recorded in this way. Also, in the part about Baya’ut tribe, two of the three rivers, flowing from the mountain named Börä Ündürin to Selenge river, are named Kibän and Taladu. Names of these rivers are recorded identical with that in Terh inscription and Câmi‘ü’t-Tevârîh. The fact that these names appear in these historical artifacts shows not only that these two rivers are very close, but also that they are named through at least 540 years.

Keywords
Terkh inscription, hydronyms, Sebin, Teledü, alliteration
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :info@avrasyad.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri