English

Russian
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Avrasya Dergisi

Hızlı Erişim







FARKINDALIK EKSENINDE BIR KÜLTÜR AKTARICI: NASRETTIN HOCA
(A CULTURE TRANSMITTER ON THE AXIS OF AWARENESS )

Yazar : Birol AZAR    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 11
Sayfa : 182-190
180    235


Özet
Bir anlatıyı, bir fıkrayı, bir türküyü belirli bir kültür topluluğuna ait kılan o topluluğun dili, o dile ait deyimler, atasözleri, hazır kalıplar başta olmak üzere topluluğun o ürüne kattığı ulusal veya bölgesel/mahalli unsurlardır. Bu unsurlar o topluluğun aynı zamanda üslubudur. Bu üslup ise yörenin/bölgenin öz-malı olarak Kültürel kodları sayılabilecek gelenekler, görenekler, inanışlar, yöreye ait kişi adları, yer adları, hayatın geçiş aşamaları ve bu aşamalar etrafında oluşan inanmalar olarak sayılabilir. Çok yönlü bir kişilik olarak fıkralarında gördüğümüz Hoca’nın, ona bağlı olarak anlatılan anlatılarda yaşadığı toplumun değer yargılarını, hayatı anlama ve anlamlandırma çabalarını buna bağlı olarak yaşam biçimini ve değer yargılarını görmemiz mümkündür. Onun anlatılarında bayram gününe özel yemekler pişirilmesi, düğün gelenekleri, türbe ziyaretleri, türbe toprağının şifa niyetine kullanılması, misafirperverlik ve daha pek çok kültürel unsur farkındalık olarak gelecek kuşaklara aktarılan kültürel kodlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Türk Milleti değer verdiği insanların ölümünden sonra da hatırasını çeşitli yollarla yaşatmıştır. Ölümünden sonra Hoca hep saygı görmüş yer yer evliya mertebesine çıkarılmış, onunla ilgili pek çok inanışlar ortaya çıkmıştır. Fıkraları bir yana ölümünden sonraki inanışlar bile başlı başına folklorik malzeme ihtiva etmektedir. “ Yağmur yağmadığı zaman Akşehirlilerin Hocanın türbesine gidip yağmur duası etmeleri; Hocanın mezarından alınan toprağın göz ağrısı ve sıtmaya iyi geldiğine inanılması; düğünü olacak gençlerin davetiye dağıtma işini Hocanın mezarını ziyaret edip düğüne davet etmeleriyle başlatmaları; yeni doğan çocukların göbek bağının Hocanın türbesine gömülmesi ( Hoca kadar zeki, hoşgörülü olsun diye) ve daha pek çok inanış günümüzde hala uygulanan/inanılan uygulamalar olarak görülmektedir. Bu yazıda folklor ilminin yöntemlerinden yararlanılarak büyük bir şahsiyet olan zaman üstü statüdeki Hoca’nın fıkralarındaki folklorik unsurlar tespit edilerek bu unsurları değişen/değişmeyen yönleri sebepleriyle birlikte irdelenmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler
fıkra, Nasreddin Hoca, kültür aktarıcısı, folklor

Abstract
The thing that makes a narration, an anectode or a ballad identify a certain commuity is especially the language of that community, idioms belong to the language, proverbs and lexises national, regional/local factors that the community has brought to that product. Those factors are also the genres of that community. These genres can be counted as self-goods of a region/territory. We can consider the cultural codes of a region as traditions, beliefs, personal names that belong to that region, place names, transition stages of life and the beliefs that occur around those stages. It is possible to see Nasreddin Hodja’s value judgement of society, his efforts to understand and interpret the life and, correspondingly lifestyle and value judgement in the stories that are connected to him. In addition to these, his sophisticated personality can be seen clearly in his anectodes. Cooking special meals for feasts, wedding traditions, shrine visiting, using the shrine soil for the purpose of recovery, hospitality and so many cultural factors are experienced as cultural cods that transferred to the next generations as aarenes in his narrations. Turkish public has also kept memories of people whom they value after their deaths in various ways. After his death, Hodja has always been respected, even sometimes seen as saint and many beliefs has manifested about him. Apart from his anectodes, even beliefs that appear after his death have been seen as folkloric material all by itself. For instance; Aksehir people go to Hodja’s tomb and prey when it doesn’t rain and they believe that the sand taken from Hodja’s tomb is good for eye pain and malaria. Starting the delivering of wedding invitations from Hodja’s tomb by bridal couple and invite him to the wedding ceremony, burying the newborn’s funiculus into Hodja’s tomb are the traditions that still applied. In this article, folkloric factors in anectodes of Hodja who is beyond all the times and has a great personality by benefiting from the methods of folklore education will be tried to analyze with their changing and unchanging aspects

Keywords
anecdote, Nasreddin Hoca, kültür aktarıcısı, Culture conveyor,folklor

Gelişmiş Arama


Duyurular

    DUYURU

    Mayıs 2018 sayısı "İran Türkleri" konulu olup editörlüğünü Osmangazi Üniversitesi, Fen edebiyat Fakültesi, Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü öğretim üyesi Yrd.Doç.Dr. Farzaneh DOULATABADİ yapacaktır.


    DUYURU

    Yazar, hakem ve okuyucularımızın dikkatine; 

    2018 yılından itibaren yayın tarihimizi Mayıs ve Kasım ayları olarak değiştirmiş bulunuyoruz.

    Dergimiz 2018 sayıları Mayıs 2018 ve Kasım 2018 tarihlerinde yayınlanacaktır. 


Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :info@avrasyad.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri