• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 1

    Mart sayımız

    için yazı kabul

    süremiz

    sona ermiştir. 

    Haziran sayısı

    için kabuller 

    yapılmaktadır.


    DUYURU 2

    ORCID Numarası 

    olmayan yazarların

    çalışmaları

    yayınlanmayacaktır.


    DUYURU 3

    Çok yazarlı

    makalelerdeki

    tüm yazarların 

    dergiye 

    üye olması

    gerekmektedir.

     


HALK HİKÂYELERİNDE İŞLEVLERİN KİŞİLER ARASINDAKİ DAĞILIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME: KEREM İLE ASLI - FERHAT İLE ŞİRİN KARŞILAŞTIRMASI
(A RESEARCH ON DİSTRİBUTİON OF FUNCTİONS AMONG CHARACTERS OF FOLK STORİES: A COMPARİSON BETWEEN KEREM AND ASLİ – FERHAT AND SİRİN )

Yazar : Mehmet ÖZDEMİR    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 13
Sayfa : 204-220
213    373


Özet
Anlatım türlerinin sahip olduğu yapısal özellikler, geçmişten bugüne araştırmacılar tarafından en çok incelenen konular arasında yer almıştır. Özellikle anlatılar üzerinde metin merkezli halkbilimi kuramları çerçevesinde yapılan tip ve motif çalışmaları hatırı sayılır bir yere sahiptir. Burada tercih edilen yaklaşımlardan birisi de yapısal çözümlemedir. Bu kurama göre çözümleme anlatının biçimsel sisteminin ortaya konulmasını sağlamaktadır; ayrıca yapısal kuram hemen hemen bütün anlatım türleri için uygulanabilir bir nitelik taşımaktadır. Bu makalenin amacı ise halk hikâyelerinin Propp’un, “İşlevlerin Kişiler Arasındaki Dağılımı açısından çözümlenmesidir. Rus halkbilimci Vladimir Propp, Rus masalları üzerine hazırladığı “Masalın Biçimi” adlı eserinde, masala biçim itibariyle yaklaşır. Propp masalda çeşitli işlevler tespit eder ve bu işlevleri gruplandırır. Buna göre bir masalda yedi eylem alanı ve bu eylemleri gerçekleştiren yedi kişi bulunur. Makalede, Klasik edebiyattan mesneviler yoluyla Halk edebiyatına geçen ve halk hikâyesi yapısına bürünen “Ferhat ile Şirin” hikâyesiyle, XVII. yüzyılda Kerem adlı saz şairinin hayatı etrafında şekillenen “Kerem ile Aslı” hikâyesi karşılaştırılmıştır. Sözlü anlatı geleneği çevrelerinde oluşan efsaneler/masallar/destanlar/hikâyeler yapısal formlar yönünden birtakım benzerlikler ve farklılıklar göstermektedir. Makalede anlatım türlerinde gözlenen bu benzer ve farklı formlar, Propp yöntemiyle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Olay örgüsünde yer alan eylemler, kişiler, kişilerin işlevleri ve daha fazlası mukayese yöntemiyle ortaya konulmuştur. Vladimir Propp’un çözümleme yönteminden hareket edildiğinde halk hikâyelerinde yapı itibariyle benzer eylem alanlarının ve bu eylemleri icra eden kişilerin olduğu görülmüştür. İlgili hikâyeler, çözümleme yöntemine göre oluşturulan görsel içerik üzerinden analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Propp Metodu, Anlatım türleri, Masal, Halk hikâyesi, Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin, Kişilerin işlevleri,

Abstract
Structural characteristics of narrative types have been one of the largest subjects that have been studied by researchers from past to present. Especially the type and motive studies that have been made within the scope of text-originated folklore theories on narratives have a remarkable place among these researches. Here, one of the preferred approaches is formal analysis. According to this theory, analyses provide manifestation of narrative’s structural system; additionally, formal theory is almost applicable on all narrative types. The aim of this study is to analyze folk stories by means of Propp’s “Distribution of Functions among Characters.” Vladimir Propp, a Russian folklorist, approaches folktales in terms of form within the scope of “Morphology of the Folktale” that is prepared in the direction of Russian folktales. Propp identifies several functions in folktales and classifies these functions. According to this, there are seven spheres of action and seven persons who perform these actions. Within the scope of this study, story of “Ferhat and Sirin” that took the form of a folk story, being switched to folk literature from classic literature through masnavis is compared and contrasted to the story of “Kerem and Asli” which took its form around the life of Kerem, a minstrel, in 17th century. Myths, tales, epics, stories that originate in accordance with oral narrative tradition bear some similarities and differences by means of their structural forms. In this study, these similar and different forms that are observed in types of narration are aimed to be revealed depending on Propp Method. Actions, characters, functions of characters and more points of story arc are set forth through the use of comparison method. When Vladimir Propp’s analysis method is taken as the starting point, it is seen that there are structurally similar spheres of action and characters that perform these actions within the scope of folktales. Related folk stories are analyzed over a visual content that is created in accordance with the method of analysis.

Keywords
Propp Method, Narrative Types, Tale, Folktale, Kerem and Asli, Ferhat and Sirin, Functions of Charac
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :info@avrasyad.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri