• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU

    Makalelerin yayını

    için tüm yazarların

    üye olmasi

    gerekmektedir. 


    DUYURU

     

    Dergimiz 

    TÜBİTAK/ULAKBİM

    tarafından

    indekslenmektedir. 

     


BONCUK İŞİ (HAPİSHANE İŞİ) SAYALARDAN ÜRETİLEN AYAKKABILAR: MEHMET AKBACAKOĞLU KOLEKSİYONUNDAN
(SHOES THAT ARE PRODUCED FROM BEAD WORK (PRISON WORK) UPPERS: MEHMET AKBACAKOĞLU'S COLLECTION )

Yazar : Label    Label
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 15
Sayfa : 489-500
21    102


Özet
Ayakkabı, ayakları koruma ihtiyacı ile ortaya çıktığı düşünülen, zaman içinde iklim ve çevre koşullarına göre biçimlenmiş bir ayak giysisidir. Ayakkabı, toplumların kültürel yapılarının aynası olarak sosyal sınıflar arasındaki farklılıkları, gereksinim, el becerileri, teknoloji, zevk ve sanatsal özelliklerini yansıtmakta, koruma işlevinin dışında, maddi kültür ve endüstriyel moda ürünü olarak görülmektedir. Yapımında, işlevselliğin yanında estetik kaygılar öne çıkmakta deri ve tekstil yanında farklı gereçler kullanılmaktadır. Boncuklar da bu gereçlerden birisidir. Boncuk işi olarak bilinen “hapishane işi” 20. yüzyıl başlarından beri cezaevlerimizde yapılmaktadır. Tığ yardımı ile ipliğin 1-2 milimetre çapında boncuklarla birlikte örülmesi sonucu, ayakkabı tabanın üzerinde yer alan üst kısım “saya” hazırlanmaktadır. Daha sonra üretim atölyelerinde dikilen saya, taban ile birleştirilerek ayakkabıya dönüştürülmektedir. Halen cezaevlerinde küçük eşyalar yapılmakla birlikte uzun yıllardır boncuk işi saya pek örülmemektedir. Mehmet Akbacakoğlu’na ait koleksiyonda bulunan, farklı cezaevlerinde 1955-1970 yılları arasında örülen boncuk işi sayalardan üretilmiş altı çift ayakkabı; sayanın örüldüğü cezaevi, yapım yılı, numara, model, gereç, renk, motif, kompozisyon, yıpranma ve onarım yönünden incelenmektedir. Günümüzde bu sayaların örülmemesi, dolayısıyla ayakkabıya dönüştürülememesi nedeniyle, sözü edilen koleksiyondaki ayakkabıların belgelendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma ile geleneksel kültürümüzün bir parçası olan hapishane işi tekniği ile yapılan ayakkabı sayalarının tanıtılması farklı tasarımlarla yeniden yorumlanarak ayakkabı moda ve üretim sektörüne katkı sağlaması ve diğer araştırmalara kaynak oluşturması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler
Ayakkabı, Hapishane işi sayalar, Boncuk, Mehmet Akbacakoğlu koleksiyonu

Abstract
Shoe is a footwear that is considered as appeared with the need of protection of feet and formed according to the climate and environmental conditions from time to time. Shoes have been reflecting the differences, needs, crafts, technologies, favor and artistic features between the social classes as mirror of the cultural structures of the public, besides its protection feature, it is also seen as product of monetary culture and industrial fashion. In its production, esthetic worries are taken over besides being functional and different materials are also used with leather and textile. Beads are one of these materials. The “prison work” that is known as bead work has been being done at our prisons since beginning of 20th century. After knitting beads together with rope with help of needle in 1 – 2 mm dimensions, “uppers” located on the base of shoes are prepared. Then the uppers that have been produced at the workshops are connected with the base and formed into shoes. Small items are still being produced at the prisons but the uppers that are made from bead works are not seen much. Six pairs of shoes that are taking place at collection of Mehmet Akbacakoğlu that were produced in different prisons between the years 1955-1970 by being knitted from bead work uppers, were examined according to the prison in which upper was knitted, production year, size, model, materials, color, motif, composition, wear out and repair and aspects. Today, because these uppers are not being knitted and therefore not being transformed into shoes, it was purposed to document such shoes at the collection. In this study, it’s aimed to commend again to the uppers that were produced with the prison work technique as being a part of our traditional culture and contributing to the fashion and production sector and forming source for other studies.

Keywords
Shoes, Prison Work Uppers, Bead, Collection of Mehmet Akbacakoğlu
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :info@avrasyad.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri