• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 1

    Mart sayımız

    için yazı kabul

    süremiz

    sona ermiştir. 

    Haziran sayısı

    için kabuller 

    yapılmaktadır.


    DUYURU 2

    ORCID Numarası 

    olmayan yazarların

    çalışmaları

    yayınlanmayacaktır.


    DUYURU 3

    Çok yazarlı

    makalelerdeki

    tüm yazarların 

    dergiye 

    üye olması

    gerekmektedir.

     


TRABZON ŞEHRİNE YÖNELİK İSKÂN UYGULAMALARI ve ŞEHRİN NÜFUSU (XV.–XIX. YÜZYILLAR)
(IMPLEMENTATİON TOWARDS SETTLEMENT OF THE CİTY OF TRABZON AND İTS POPULATİON (XV.-XIX. CENTURİES) )

Yazar : Mehmet Hanefi BOSTAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 13
Sayfa : 121-154
205    372


Özet
XV.-XIX. yüzyıllardaki beş asırlık zaman diliminde Trabzon Şehrinin nüfusu, içe ve dışa yönelik iskân politikaları, Müslim ve gayr-i Müslimlerin nüfus içindeki oranları, nüfusun yükseliş ve düşüşüne etki eden olayların ne olduğu, din değiştirmenin (ihtidanın) Müslüman nüfusun artışına önemli bir etkisinin olup olmadığı Tahrir Defterleri, Avârız, Şeriyye Sicili ve Nüfus Defteri kayıtları ile diğer arşiv kaynakları ve dönemin seyyahlarının verdiği bilgilere dayanılarak ve yapılan ilmi araştırmalar değerlendirilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Nüfusun artış ve düşüşüne neden olan olayların başında sürgün, içe ve dışa yönelik iskân politikaları ile savaşlar nedeniyle zorunlu göçler, yangınlar, otorite boşluğundan kaynaklanan kaos ortamı, yöneticilerin ve eşkıyanın halka yönelik zulümleri, savaşlar nedeniyle salınan ağır vergilerin getirdiği yük, enf-las¬yo¬nun oluşturduğu iktisadi buhranlar in¬san¬la¬rı iş ara¬ma¬ya yönelttiği ve¬ya da¬ha gü¬ven¬li böl¬ge-ler¬de ya¬şa¬ma ar¬zu¬sunun gö¬çü zor¬la¬dığı tespit edilmiştir. Ka¬zak kor¬san¬la¬rı¬nın bas¬kın¬la¬rı ve ve¬ba ve kolera gibi salgın hastalıkların da nü¬fu¬sun azal¬ma¬sı¬na ve da¬ğıl¬ma¬sı¬na önemli etkisi olmuştur. Şehrin Müslüman Türk kimliğini öne çıkarmasında ihtidanın önemli bir etkisinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Trabzon şehrinde yaşayan Müs¬lü¬man Türk nü¬fu¬su¬nun bü¬yü¬me¬si; Os¬man¬lı Dev¬le¬ti sı¬nır-la¬rı dâ¬hi¬lin¬de bu¬lu¬nan şe¬hir ve ka¬sa¬ba¬lar¬dan ge¬ti¬ri¬len Müs¬lü¬man Türk nü¬fu¬su yanında Çep¬ni, Ak-ko¬yun¬lu, Dul¬ka¬dir¬li ve Ka¬ra¬man¬lı Türk¬le¬ri¬nin böl¬ge¬ye yer¬leş¬ti¬ril¬me¬si ve özellikle XIX. asırda Kırım, Kafkasya ve Batum’dan sürülen Müslümanların şehre yerleştirilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Trabzon şehri, mahalle, nüfus, iskân, göç, veba.

Abstract
While evaluted by the records of the Drifter, Court Records, Population Registry and Deed Books and other archive resources and the given information by the period pilgrims and based on the scientific studies, this study analyzes population, policy of internal and external settlements, the percentage of Muslim and non-Muslim population in total population, what kind of cases that effects into decreasing and increasing of the population, whether religion conversion affected into increasing of Muslim population or not in the period of five centuries between XV.-XIX. centuries. The reasons of increasing and decreasing of the population are mainly exile, policy of internal and external setlements and forced migrations because of wars. It also obtained that the other causes of migration are fires, chaos athmosphere because of lack of authority, persecution of administrators and brigandage towards the population, heavily increased taxes because of wars, seeking jobs of the people because of hard living conditions and also desirement of the people so as to living more secure places. In addition, attacks of Kazakh pirates, epidemic diseases such as plague and cholera affected to important decreasing and partition of population. This study is concluded by that there is not any significant effects of religion conversion in order Turkish identity to be put forward. It has been obtained that the growth of Muslim Turkish population living in the city of Trabzon was caused by relocation of Çepni, Akkoyunlu, Dulkadirli and Karaman Turks in this city and of particulary Muslims who were exposed to forced migration from Batum, Crimea and Caucasus in the period of XIX. century, in addition to Muslim Turkish population coming from city and district inside border of Ottoman State.

Keywords
City of Trabzon, district, population, settlement, migration, plague.
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :info@avrasyad.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri