• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU

    Makalelerin yayını

    için tüm yazarların

    üye olmasi

    gerekmektedir. 


    DUYURU

    Dergimizin Kasım

    sayısının

    editörlüğünü

    Prof.Dr. Özkul

    ÇOBANOĞLU

    yapmaktadır.


    DUYURU

     

    Dergimiz 

    TÜBİTAK/ULAKBİM

    tarafından

    indekslenmektedir. 

     


    DUYURU

     

    Dergimiz,

    Mayıs ve Kasım

    aylarında

    yayınlanmaktadır


BİR ADAK RİTÜELİ OLARAK BİBİ MÜŞKÜL
(BİBİ MÜŞKÜL AS A RITUAL VOW )

Yazar : Aylin ERASLAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 15
Sayfa : 122-138
15    38


Özet
Bu çalışma, 1982 yılında Hatay’ın Antakya ilçesi Ovakent Mahallesine yerleştirilen Özbeklerin yüzyıllardır uyguladıkları Bibi müşkül ritüelini konu almaktadır. Bibi müşkül, içerisinde birçok sembolün yer aldığı, kendisinin de ana sembol olduğu, toplumun kültürel özelliklerini yansıtan, birçok aşamadan oluşan ve her aşaması dualarla tekrarlanan bir ritüeldir. Bibi müşkül, “müşkül” durumda olduğunu düşünen bireylerin, güç durumdan kurtulmaları amacıyla kendileri ya da bir yakınları tarafından Bibi müşkül’e adanan bir adak ritüelidir. Amacımız, Özbek kültüründe önemli bir işleve sahip olan bu ritüeli, onu uygulayan bireylerin gözünden görebilmek ve ritüele yükledikleri anlamı bağlamı içerisinde anlamaya çalışmaktır. Ayrıca kültürel kimliğin aktarımı ve kriz ortamında çözüm üretici işleve sahip olan bu ritüelin iç dinamikleri ve altında yatan sembolik anlamları analiz etmektir. Çalışmada alan araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakat tekniklerinden de faydalanılmıştır. Alan araştırması Şubat/Mart 2012 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Ritüelin her aşaması gözlemlenmiş, kayıt altına alınmıştır. Sonuç olarak, Bibi müşkül sembolik anlamda, kadınları ve çocukları ‘kazadan ve beladan’ koruduğuna inanılan kutsal bir kadını temsil eder. İslam öncesi Türklerde Bibi müşkül kutsal ruh Umay Ana iken İslam sonrası Bibi Fatıma’dır. Ritüel, bireylerin manevi bir ihtiyaca karşılık bir araya gelmesiyle ilişkilidir. Katılım gösteren tüm bireylerin ortak dualarının, Bibi müşkül tarafından kabul edileceğine dair duyulan inanç, ritüelin ana temasını oluşturmaktadır. Bu açıdan ritüelin, kriz anında bireyleri yatıştıran, çözüm üreten bir işleve sahip olduğu söylenebilir. Bibi Müşkül, içerisinde yoğun kültürel kodların yer aldığı, inanç (dua, kurban vb.) ve değerlerin harmanlandığı dinamik bir olgudur. Birçok gelenek ve göreneğin yanı sıra bu ritüelin, Özbek kimliğini pekiştirdiği ve grup kimliğinin diğer kuşaklara aktarılmasında rol oynadığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler
Bibi müşkül, ritüel, kimlik, sembol, Özbek

Abstract
This study focuses on the Bibi Müşkül ritual which is applied by Uzbeks that were settled to Ovakent neighborhood of Antakya district in Hatay province in 1982. Bibi müşkül, is a ritual which consists of various symbols-in which Bibi Müşkil is the main symbol-, reflects the cultural characteristics of the society and constitutes of several phases in which each phase is repeated with prayers. Bibi müşkül is a ritual in which a vow is made to Bibi müşkil by the person or the relatives of the person who is worried that he/she is in a “difficult” situation. Our aim is to see this ritual which has an important function in the Uzbek from the viewpoint of the people that apply the ritual and to understand it in a context with regard to the meaning attributed by these people. Our aims is also to analyze the internal dynamics and underlying symbols of this ritual which transfers cultural identity and has a function of solution finding. In this study field study technique is applied. Furthermore observation and in-depth interview techniques were used. Field study was conducted between February 2012 and March 2012. Each phase of the ritual was observed and recorded. In conclusion Bibi müşkül symbolically represents a holy woman which is believed to save women and children from ‘accident and trouble’. In Turkey during the pre-Islamic period Bibi müşkül was named as “Umay Ana” and after Islam it was named Bibi Fatıma. Ritual is about people coming together in return for their spiritual needs. The main theme of the ritual is based on the belief that the prayers which are made all together by people that join the ritual shall come true by the power of Bibi müşkül. From this point of view it can be said that the ritual has the function of calming people down during crisis and finding solutions. Bibi Müşkil is a dynamic fact which has deep cultural codes and it brings together believes (prayers, sacrifice etc.) and values. It can be said that along with several customs and traditions this ritual also reinforces the Uzbek identity and plays a role in transferring the group identity to next generations.

Keywords
Bibi müşkül, ritual, identity, symbol, Uzbek
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :info@avrasyad.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri