• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU

    Makalelerin yayını

    için tüm yazarların

    üye olmasi

    gerekmektedir. 


    DUYURU

     

    Dergimiz 

    TÜBİTAK/ULAKBİM

    tarafından

    indekslenmektedir. 

     


ZİYARET YERLERİ BAĞLAMINDA ÂŞIKLIK ile VELİ KÜLTÜNÜN BİRLEŞİMİ (Karacaoğlan ve Kul Emin Örneği)
(IN THE CONTEXT OF THE HOLY VISITING PLACES THE ASHIK TRADITION COMBINATION OF WITH THE SAINT CULT (The Cases of Karacaoğlan and Kul Emin) )

Yazar : Tuğçe ERDAL    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 15
Sayfa : 1006-1019
28    51


Özet
Ritüeller ve inançlar, insana, çevreye ve şartlara göre farklı şekillerde anlaşılırlar. Doğaüstü güçlerden korunma inancı ve arayışı bugün dahi hemen hemen bütün insanlık için devam etmektedir. Kadim uygarlıklardan günümüze kadar şekil değiştirerek gelen korunma içgüdüsü özellikle Anadolu Müslümanlığında yatır kültünü doğurmuştur. Bazı mekânlar, gerçekliğine bakılmaksızın kutsal kabul edilerek büyük saygı görür. Buralarda yatan kişilerin de kutsal olduklarına inanılır. Velinin yaşarken sürdürdüğüne inanılan kerametlerini öldükten sonra da sürdürdüğüne inanılması gibi onların kutsal sayılmalarına sebep olan ortak özellikler bulunmaktadır. Bir diğer ortak özellik ise mezarlarının olduğu mekânlar ve onların görünümüdür. Yatırların, türbelerin, velilerin, evliyaların ya da dini kisve altındaki kişilerin gerçek veya varsayılan mezarlarının ortak özelikleri vardır. Bunlar çoğunlukla inananları kendilerine cezbedecek bir yükseltinin üzerinde –kaya, tepe, dağ- ihtişamlı bir ağacın gölgesinde, bir bahçenin ortasında, bir su kaynağının yakınında ya da yeşilliklerle kaplı bir yerde bulunur. Bu tür yerlerde bir zatın yattığına dair işaretler olmasa bile her zaman kutsal sayılmışlardır. Kutsal sayılan bu yerler bazen hiç tanınmayan bazen de aşina olunan birine ait olabilir. Aşina olunan isimler arasında Âşık Karacaoğlan ve Kul Emin de bulunmaktadır. Her ikisinin de mezarları olduğuna inanılan yerler kutsal kabul edilmiştir. Birçok Karacaoğlan mahlaslı âşıktan birinin de Yozgatlı Karacaoğlan olduğuna dair görüşler mevcuttur. Bu görüşleri kuvvetlendirecek en önemli işaret ise Karacaoğlan’a ait olduğuna inanılan Yozgat’taki mezardır. Âşık Karacaoğlan’ın mezarı günümüzde ziyaret yerine dönüşmüş ve Karacaoğlan’ın da şifa veren bir veli olduğu inancı yaygınlaşmıştır. Bu duruma benzer başka bir mezar ise yine âşık olan Kul Emin’e aittir. Kul Emin’in de mezarı şifa veren bir ziyaret yerine dönüşmüştür. Bu çalışmada bahsedilen kutsal mekânlarda mezarları bulunan Âşık Karacaoğlan ve Kul Emin’in velilik mertebeleri ile günümüzde mezarlarının ziyaret yeri haline dönüşmesi sosyolojik ve psikolojik açıdan incelenecektir.

Anahtar Kelimeler
Karacaoğlan, Kul Emin, Âşıklık Geleneği, Velilik, Ziyaret Yeri

Abstract
Rituals and beliefs, are understood differently by people in different environments living under different conditions. Most people still believe in, and seek protection from, supernatural forces, and the instinct to seek this protection, which has been passed down from ancient times to the present day in different formats, has given birth to a cult of saints’ tombs in especially Anatolian Muslim. Some places are considered sacred and are revered, regardless of historical facts, and the people buried in such places are believed to be sacred. Saints have some common characteristics that make them sacred in the eyes of adherents, such as the belief that they could perform miracles, not only while alive, but also after death. Another common characteristic concerns the location and the physical appearance of such tombs. Tombs, sepulchers and the actual or assumed graves of saints, holy people or other religiously significant people have common characteristics –they are usually located on high grounds, such as on top of mounds, hills or mountains that attract people, under magnificent trees, in the middle of gardens, near water sources or in unusually green places. Furthermore, some sites are considered sacred even in the absence of any evidence that a holy person is buried there. Sometimes the familiar may belong to one of the holy places, sometimes unrecognized. Among the familiar names of Âşık Karacaoğlan and Kul Emin are there. Both is believed to be the tombs of the holy, where was adopted. Karacaoğlan of Yozgat is considered to be just one of many ashiks that used the pen name Karacaoğlan. The most important evidence to support this view is the tomb in Yozgat where Karacaoğlan is believed to be buried. Today, Ashik Karacaoğlan’s tomb has become a visiting place, and there is a widely held belief in Karacaoğlan was a healer. Another tomb with a similar status is that of Kul Emin, who was also an ashik, and which has also become a visiting place due to belief in its healing powers. This study examines the sainthood statuses of Ashik Karacaoğlan and Kul Emin and their tombs at the mentioned holy places, and the sociological and psychological aspects of the process by which their tombs have become visiting places.

Keywords
Karacaoğlan, Kul Emin, Ashik Tradition, Sainthood, Places of Visit
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :info@avrasyad.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri