• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • DUYURU 3

    Çalışmalarınızı sadece dergipark üzerinden yüklemenizi önemle rica ederiz.


    DUYURU 2

    Dergimiz ana

    sayfasında

    "Dergi Hakkında"

    kısmında belirtilen

    alanlar dışında

    yayın kabul 

    etmeyecektir.

     


TÜRK HALKLARINDA ORTAK “EDİGE DESTANI” İLE RAHMANKUL BERDİBAY ÇALIŞMALARI
(ТҮРІК ХАЛЫҚТАРЫНА ОРТАҚ «ЕДІГЕ ТУРАЛЫ ЖЫР» ЖӘНЕ РАХМАНҚҰЛ БЕРДІБАЙ ЗЕРТТЕУЛЕРІ )

Yazar : Canımgül KAMALKIZI    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 16
Sayfa : 1194-1202
46    215


Özet
Makalede Türk halklarının çoğunda bulunan, onların çoğuna ortak Edige Destan’ın Sovyetler zamanında yapılan incelemeler tarihinden bahsedilmektedir. Edige Destan’ının Türk halklarındaki yeri ve onu araştırmaya halk arasında bahsedilmemesine neden olan durumları R. Berdibay çalışmaları esasında değerlendirmektedir. Yazar, Kazak destan inceleme ilmindeki “Edigeloji” üç devrini göstermektedir. Birincisi Sovyetlerden önceki dönem, Sovyetler dönemi ve Bağımsızlık dönemi. Edige Destan’ını uzun yıllar boyu yer alan sürgünden sonra derleyip yayınlayıp ve Edige hakkında makaleler yazan R. Berdibay’dı. Edige hakkında destan tarihi kahramanlık destanıdır. O destanda Türk haklarının tarihinden bahsedilmektedir. Atalarımız geçmiş tarihimizin görkemli şeceresidir. Altın Orda tarihinde büyük önemi olan tarihi şahıs “Edige Bi” hikâyelerinin halk hafızasında saklanan yansımasıdır. Berdibay, Türk halkları edebiyatındaki Edige hakkında destanları karşılaştırarak tam olarak belirten bir âlim olduğu makalede açık olarak belirtilmektedir. Altın Orda Tarihi Türk halklarının tarihi olduğu Sovyetler zamanında gizlenmişti. Türk halkları tarihi Rus istilacılarının isteğine göre okutuldu ve öğretildi. Bu yanlışlığı düzeltmek için tarihi destanları inceleyen bilim adamı R. Berdibay’ın değerlendirmelerini esasa alarak makale yazarı bu düşünceyi kanıtlamaktadır. Ayrıca halkın baskı ve zor zamanlarında duygu ve düşüncelerini ifade edememelerinin yansımalarını R. Berdibay Edige Destanı üzeriden verdiği bilgiler doğrultusunda açıklamıştır. Yazar, Kazak halkının uzun yıllar yaşamış olduğu baskıcı politikayı destan aracılığı ile tarihsel gerçekliğini ortaya koymaya çalışmıştır.

Anahtar Kelimeler
Edige destanı, Destan, Edige Destanı uzmanı, Türk Halkları Edebiyatı, Altın Orda tarihi.

Abstract
In the article, most of the Turkish peoples, most of them shared the history epic's of Edige studies in the Soviet times. R. Berdibay evaluates the position epic of Edige in Turkish people and the reasons why it is not mentioned in public. The author shows the three periods of “Edige in the Kazakh epic study. The first is the period before the Soviets, the Soviet era and the Independence period. After many years of exile, epic of Edige was compiled and published by R. Berdibay. The epic about Edige is a historical heroic epic. The history of Turkish rights is mentioned in the epic. Our ancestors are the grandest of our past history. The historical person who has great importance in the history of the Golden Horde is the reflection of big Edige Bi ”stories stored in the memory of the people. Berdibay is clearly stated in the article that he is a scholar who states the epics of Turkish peoples in comparison with the epics of Edige. The History of the Golden Horde The Turkic peoples were concealed during the Soviet times. Turkish peoples were taught and taught according to the wishes of historical Russian invaders. In order to correct this mistake, the author of the article examines the historical epics, R. Berdibay. In addition, R. Berdibay explained the reflection of his inability to express his feelings and thoughts during the repression and difficult times. The author tried to reveal the historical reality of the repressive politics of the Kazakh people through the epic.

Keywords
Едіге туралы жыр, эпостану, Едігетану ғылымы, түрік халықтары әдебиеті, Алтын орда тарихы.
Adres :ANKARA
Telefon :0506 509 32 59 Faks :
Eposta :dergiavrasya@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri