ŞERİYE SİCİLLERİNE GÖRE XIX. YÜZYILIN İLK YARISI ORTALARINDA ANTAKYA ŞEHRİNDE AİLE YAPISI

Özet

Toplumun temel yapı birimi aile, tüm kültür ve medeniyetlerde önemli yer edinmiştir.
Osmanlı sosyal yaşamını anlayabilmek için de bu ana unsurun iyi incelenmesi gerekir. Osmanlı
toplumsal yapısı ile ilgili önemli bir yere sahip olan şeriye sicilleri, günümüz şehir tarihçileri
tarafından sıklıkla kullanılmaktadır. Nitekim şehir hayatına dair verilerin yer aldığı bu kayıtlar,
dönemin en önemli resmi kaynakları arasındadır. Arşiv vesikaları olarak değerlendirilen bu
kayıtlar, bünyesinde merkezden gönderilen her türlü idari, adli ve ilmi yazışma evrakı ile birlikte
yerelde meydana gelen çeşitli olaylara da ışık tutmaktadır. Son yıllarda sık sık kullanılan bu
kayıtlardan Osmanlı toplumu, şehri ve aile yapısına dair bulgular ortaya çıkarılmaya devam
edilmektedir. XIX. yüzyılın ilk yarısı (1820-1830) ile sınırlandırılan bu çalışmada Antakya’daki
aile yaşamı ile ilgili bilgiler elde edilmeye çalışılmıştır. Döneme ait şeriyye sicilleri taranarak
yapılan ve Antakya’daki aile yapısı hakkındaki ilk araştırma özelliğini taşıyan çalışmada, şehirde
vefat edenlerin terekeleri ile yaşayanların mahkemeye yansıyan davaları incelenmiştir. Elde
edilen verilere göre evlilikler, eş, çocuk ve mirasçı sayıları ortaya konulmuş, aile tipleri
belirlenmiş, hanelerde yaşayanların adları, lakapları ve kullandıkları eşyalar ile giyim
kuşamlarına dair bilgiler tespit edilmiştir. Bu verilerden hareketle şehir hayatı ve aile yapısı ile
ilgili önemli yargılara ulaşılmıştır. Konum itibarıyla çeşitli dinlere ve kültürlere ev sahipliği yaptığı
bilinen Antakya'nın eldeki verilere göre tipik bir Anadolu şehri özelliği taşıdığı dolayısıyla aile
yapısının da bu özellikleri yansıttığı anlaşılmıştır.

Yazarlar

Mehmet Fatih Becerik

Anahtar Kelimeler

Aile, Mahalle, Evlilik, Şeriyye, Sicil, Antakya, Şehir, Mehir

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

16 Mart 2022

Gönderim Tarihi

10 Kasım 2021

Cilt

10

Sayı

30

Yıl

2022

Sayfa

68-91

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1085631

Dosyalar