TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATININ DİL POLİTİKASI

Özet

Türk Devletleri Teşkilatı, kuruluş felsefesi bakımından bir dil-politik temel (Türk Dili Konuşan Ülkeler İş birliği Konseyi-Türk Konseyi) üzerine inşa edilmiştir. Avrupa Birliği ise, ekonomi-politik bir temel üzerine (Kömür Çelik Birliği) inşa edilmiştir. Avrupa Birliği’nin yapısında bir dil birliği olmayışına çözüm olarak geliştirilen farklılıkta birlik düşüncesi, uzlaşma kültürü ile temelleri atılmış bir birlik (AB) için yerinde bir düşünce olarak görülebilir. Türk devletleri için ise uzlaşma, farklılıkta birlik yerine, aynılıkta birlik üzerine inşa edilebilir düşüncesindeyiz. Türk devletleri için aynılık, en başta dil için söz konusudur. Bu durumda Avrupa Birliği’nin farklılıkta birlik düşüncesinin aksine, ortak dil, din ve tarihin oluşturduğu kültürel kalıtımın Türk Birliği oluşturmada bir başat unsur olarak kullanılması sağlanmalıdır. Dolayısıyla, gelecekte kurulabilecek bir Türk Birliği modelinde ilk uzlaşma maddesi dil birliği olmalıdır. Çalışmada, söz konusu dil birliği bağlamında bağımsız Türk devletlerinin dil politikaları ve Türk Devletleri Teşkilatının dil politikası ele alınacaktır. 12 Kasım 2021 tarihinde kurulan Türk Devletleri Teşkilatı'nın Türk Birliği'ne dönüşme yolunda atması gereken adımlardan biri, Türk devletleri arasında ortak bir yazı dili ve alfabeye geçişi sağlamaktır. Ancak, bu konuyla ilgili olan 121 maddelik bildiride herhangi bir bahse rastlanmamaktadır. Dolayısıyla, ortak iletişim dili üzerine atılacak adımların, Türk Devletleri Teşkilatı zirvelerinde alınacak kararlarla bildirilmesi ve “dil politik” temeller üzerine inşa edilen Türk Devletleri Teşkilatı’nın, bu çerçevede daha somut adımlar atması gerekmektedir.

Abstract

The Organization of Turkic States was built on a language-political foundation (Cooperation Council of Turkic Speaking States-Turkic Council) in terms of its founding philosophy. The European Union, on the other hand, was built on an economic-political foundation (Coal and Steel Union). The idea of unity in diversity, which was developed as a solution to the absence of a linguistic unity in the structure of the European Union, can be seen as a suitable idea for a unity (EU) whose foundations have been laid with a culture of consensus. For Turkish states, we think that reconciliation can be built on unity in sameness rather than unity in difference. For Turkish states, the sameness is in question primarily for language. In this case, contrary to the European Union's idea of unity in diversity, it should be ensured that the cultural heritage created by the common language, religion and history is used as a dominant element in creating the Turkish Union. Therefore, we believe that the first reconciliation item in a future Turkish Union model should be language unity. In the study, the language policies of the independent Turkish states and the language policy of the Organization of Turkish States will be discussed in the context of the said language union. On November 12, 2021, one of the steps that the Turkish Official Organization must take towards transforming into the Turkish Union is the transfer of a common written language and alphabet among the Turkish states. However, there is no mention of this issue in the 121-item report. Therefore, the steps to be taken on the common language of communication need to be communicated through the decisions to be taken at the Organization of Turkic States summits, and the Organization of Turkic States, which is built on "linguistic political" foundations, needs to take more concrete steps in this context.

Yazarlar

Cüneyt Akın, Zelkif Polat

Anahtar Kelimeler

Türk Devletleri Teşkilatı, Bağımsız Türk Cumhuriyetleri, dil birliği, dil politikaları, alfabe

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

14 Eylül 2024

Gönderim Tarihi

23 Kasım 2023

Kabul Tarihi

14 Mart 2024

Cilt

12

Sayı

40

Yıl

2024

Sayfa

1-15

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1394954

Dosyalar