TÜRK KÜLTÜR HAYATINDA HALKEVLERİ KÜTÜPHANELERİ VE BASINA YANSIMASI (1932-1951)

Abstract

Bu çalışma, 1930’lu yıllarda Harf Devrimi sonrasında Türkiye'nin okuma kültürünü geliştirmek, daha fazla okuyucuyu desteklemek için Halkevleri kütüphane şubelerinin genel misyonunu ve faaliyetlerini medya aracılığıyla incelenmeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda öncelikle Halkevleri kütüphane şubelerinin basına nasıl yansıdığı ele alınarak analiz edilmiş akabinde şubenin yapmış olduğu çalışmaların toplumsal dönüşüme katkıları değerlendirilmiştir. Çalışmanın odak noktasını, 1932-1951 yılları arasında Halkevleri kütüphanelerinin çalışmaları ve arşivlerinin faaliyetleri oluşturmuştur. Halkevleri Kütüphanecilik şubesi ülke gelinde, Türk kültür hayatına çeşitli kazanımlar sunmuştur. Geniş bir bilgi koleksiyonu ile bireylerin kolay erişim sağlaması, kültürel birikimlerini artırmalarına ve bilgi paylaşımını teşvik etmelerine olanak tanımıştır. Ayrıca, düzenlediği eğitim programları ve kültürel etkinliklerle topluma sürekli öğrenme fırsatları vermiştir. Her kesimden kişi kütüphanelerde faydalanma imkanı elde etmiştir. Okuma alışkanlığı geliştirme, mesleki gelişim, kültürel değerlerin korunması noktasında önemli işleve sahip olan Halkevleri, kuruldukları ilk yıldan itibaren eğitim ve kültür alanında topluma büyük katkı sağlamıştır. Kütüphane çalışmaları ise bu amaç doğrultusunda büyük bir rol oynamıştır. Halkevi kütüphaneleri, 19 yıl boyunca, toplumun geniş kesimlerine hizmet sunarak gerçek anlamda bir halk kütüphanesi rolünü üstlenmiştir. Bu süre zarfında, kütüphaneler özellikle yerel çevrelerdeki ihtiyaçları karşılamak amacıyla çeşitli programlar, etkinlikler ve kaynaklar sunarak toplumun bilgiye erişimini kolaylaştırmıştır. Nitel araştırma yaklaşımıyla hazırlanan çalışmaya en büyük katkıyı Cumhuriyet Arşivi’nde yer alan belgeler ve Halkevleri yayın organı olan Ülkü Dergisi’ndeki veriler sağlamıştır. Bununla birlikte dönemin önemli gazetelerinden Cumhuriyet, Akşam, Ulus vb. gazetelerdeki haber ve yazılarla da çalışma desteklenmiştir. Bu gazete haberleri Halkevleri kütüphanelerinin çalışmalarını ve arşivlerinin kamu algısı üzerindeki etkisini anlamak için başvurulması gereken önemli kaynaklar olduğu düşünülmektedir.

Authors

Harun Aydın

Keywords

Halkevleri, Şubeler, Kitaplar, Yayınlar, Türkiye cumhuriyeti

Publication Information

Publication Date

March 14, 2024

Submission Date

January 10, 2024

Accepted Date

February 22, 2024

Volume

12

Issue

38

Year

2024

Pages

451-472

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1417594

Files