İŞLEVSEL DİLBİLİM AÇISINDAN 19. YÜZYIL RUS EDEBİYATINDA İRONİ

Abstract

Dilsel bir olgu olarak ironi, insan yaşamında sözlü iletişimin bir aracı veya dünya görüşünün bir bileşeninden, edebiyat da dâhil olmak üzere sanatta dünyayı temsil etmenin bir yoluna kadar çeşitli biçimlerde kendini gösterir. Bu değişkenlik doğal olarak ironinin işlevsel dilbilim de dâhil olmak üzere farklı bilimsel değerler çerçevesinde incelenmesine yol açmaktadır. Makale, romantik ve gerçekçi ironinin özelliklerinin yanı sıra, hem Rus dilinin çok boyutluluğunu yansıtan ve bu ulusun kültürünün daha derinlemesine anlaşılmasını sağlayan 19. yüzyılda ortaya çıkan belirli temaları hem de üst-dil de dâhil olmak üzere ironiyi iletmek için kullanılan araçları ele almaktadır. Makale, ironinin 19. yüzyıl Rus yazarları tarafından bir üst-dil olarak kullanımını vurgulamaktadır.
Vladimir Fedoroviç Odoyevski'nin felsefi romanı “Rus Geceleri”nden; Fyodor Mihailoviç Dostoyevsky'nin “Öteki” öyküsünden; Lev Tolstoy'un “Sivastopol Öyküleri”nden, epik romanı olan “Savaş ve Barış”tan, “Anna Karenina” ve “Diriliş” romanlarından örnekler verilmektedir. Rus edebiyatının romantik ve gerçekçi dönemlerinde yazılmış olan bu eserlerde ironinin yerine dikkat çekilmektedir. Yazarların bu eserlerde ironiyi ne kadar ustaca sundukları vurgulanmaktadır.
Yapılan araştırmaya dayanarak, bu eserlerin atıfta bulunduğu tarihsel dönemde, Avrupa geleneğinin geleneksel, açık ironi tezahürlerinin değil, özü ancak aktarım sürecinde söylenen kelimelerin ikinci, üçüncü ve hatta dördüncü anlamlarının bilinmesiyle anlaşılabilecek derinlemesine gizli bir ironinin olduğu sonucuna varılmıştır.

Authors

Sevda Polat

Keywords

ironi, Rus edebiyatı, işlevsel dilbilim, romantik ironi, gerçekci ironi.

Publication Information

Publication Date

December 14, 2024

Submission Date

May 24, 2024

Accepted Date

September 2, 2024

Volume

12

Issue

41

Year

2024

Pages

197-211

Language

Other

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1489663

Files