MASAL MEKÂN İÇİNDE: KÜLTÜREL MEKÂN OLARAK ORDU HANE KAFE

Abstract

Sözlü kültür ürünleri her dönemde değişen yaşam şartlarına uyum sağlayabilme meziyetiyle varlık göstermeye devam etmiştir. Bu çalışma, masalların sözlü kültür ürünü olmasının yanı sıra bir mekânı inşa eden ve şekillendiren kültürel unsur olarak işlevini incelemeyi, masallar etrafında oluşan kültürel mekânı değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, Ordu ilinde yer alan Hane Kafe, çocukluk döneminden itibaren dedesinden ve çevresinden masallar dinleyip sonrasında kendi masallarını da yazıp anlatan Hilayda Karakök Kışla öncülüğünde tasarlanmış özel bir mekân olarak ele alınacaktır. Mekânda gerçekleştirilen masal anlatımları, hem kültürel aktarımın bir aracı hem de bu mekânın kimliğini oluşturan performatif bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca bu mekân tüketim odaklı kentsel kafelerden ayrışarak masallar aracılığıyla dinamik bir kültürel üretim mekânı haline gelmektedir. Masalların ve kafenin birbiri üzerindeki değiştirici ve çekiciliği arttırıcı gücü çift yönlüdür. Bir yandan masallar mekânın oluşumunu etkilerken diğer yandan mekân, masalı şekillendirmiştir. Mekânın masal çizimleriyle şekillenen mimarisi, anlatım pratikleriyle bütünleşen estetiği kurgusal olanla yaşanılan alanı bir araya getirmektedir. UNESCO’nun kültürel sürdürülebilirlik çerçevesinde önemle vurguladığı “kültürel mekân” kavramı, bu çalışmada Hane Kafe örneği üzerinden ele alınmaktadır. Mekânın tasarımı, yapılan etkinlikler ve masal anlatım pratikleri birlikte değerlendirildiğinde, Hane Kafe yalnızca bir anlatım alanı değil, aynı zamanda kültürel sürekliliği destekleyen özgün bir örnek teşkil etmektedir. Masallar temelinde birden fazla etkinliğin düzenlendiği bu mekân, sözlü kültürün yaşatılması, masalların yeni bağlamlarda işlev kazanması ve gelenekten beslenen anlatıların çağdaş ortamda yeniden üretilmesi açısından dikkat çekicidir. Bu açıdan Hane Kafe, geleneksel anlatı formlarının modern mekânlarda nasıl yeniden konumlandığını göstermesi açısından da değerlidir. Çalışma kapsamında, kafenin masallarla olan ilişkisi ortaya konulacak; masalların kültürel mekân üretimindeki rolü incelenecektir. Bu değerlendirme sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden gözlem ve görüşme teknikleri kullanılacaktır.

Authors

Tuğba Aydın

Keywords

Sözlü Kültür, Masal, Kültürel Mekân, Ordu İli, Hane Kafe

Publication Information

Publication Date

December 14, 2025

Submission Date

June 24, 2024

Accepted Date

September 26, 2025

Volume

13

Issue

46

Year

2025

Pages

17-33

Language

Turkish

Status

Published

Views

1

Downloads

1

DOI

10.33692/avrasyad.1504350

Files