KÜLTÜREL ETKİLEŞİM BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE ARABESK MÜZİK SANSÜRÜ

Özet

Kültür, kavramsal sınırları bakımından ele alındığında çok geniş bir kapsama sahiptir. Kavramın çok yönlü oluşu toplumsal anlamda birçok alanı kendi içerisinde barındırmasını beraberinde getirir. Bu özelliği ile kültürün müzik alanında da etkin olduğu kaçınılmaz bir gerçektir. Türkiye’de köyden kente göçle birlikte yerli kent sakinleri karşısında köylü kesimin kente uyum süreci belirli toplumsal değişimleri beraberinde getirmiştir. Türkiye’de iç göçün gerçekleşmesiyle birlikte yeni bir sınıf yapılanması olan ‘gecekondulaşma’ meydana gelmiştir. Kentin gelişmişliğine bağlı olarak gecekondulular kent modernleşmesi karşısında sosyal uyum problemi yaşamıştır. Bu uyum süreci kendi içerisinde farklı bir kültürel yapıyı oluşturmuştur ki gecekondulular kent hayatı içerisinde kendi varlığını bu kültürel yapı ile hissettirmeye çalışmıştır. Bu ontolojik kabul görme çabası en çok da müzik ile sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede gecekondulu arabesk adı altında bir müzik dalını benimsemiş ve kendi yaşanmışlığını bu müzik vasıtası ile duyurmaya çalışmıştır. Ancak arabesk müzik gericiliği yansıttığı iddiasıyla devlet tarafından bir dönem sansür politikalarıyla karşı karşıya kalmıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı Türkiye’de modernleşme hareketleri ekseninde gericiliği yansıtan arabesk müzik kültürüne yönelik sansür yaklaşımının arka planını analiz etmektir. Çalışmada ilgili literatürün taranması ile elde edilen veriler, tarihsel bir çerçeve ile sosyal koşullar ve değişim süreçleri dikkate alınarak yorumlanmıştır. Sonuç olarak kültürün dinamik bir olgu olması nedeniyle yalnızca Batı odaklı küresel kültürel etkileşim ile sınırlandırılamayacağı, Batı’nın yanında Doğu’nun da bu etkileşim alanına dâhil olduğu ortaya çıkmaktadır ki arabesk müzik bu durumun en somut örneği olmuştur.

Abstract

Culture, when considered in terms of its conceptual boundaries, has a very broad scope. The multifaceted nature of the concept entails that it encompasses many social domains within itself. With this characteristic, it is an undeniable fact that culture is also influential in the field of music. With the migration from rural areas to cities in Turkey, the adaptation process of the villagers to urban life has brought about certain social changes in relation to the local urban residents. With internal migration in Turkey, a new class structure known as 'squatting' has emerged. Depending on the city's development, slum dwellers have faced social adaptation problems in the face of urban modernization. This adaptation process has created a distinct cultural structure, and slum dwellers have sought to assert their presence in urban life through this cultural framework. This effort to attain ontological recognition has primarily been pursued through music. In this context, the slum dwellers adopted a musical genre known as arabesque and sought to express their lived experiences through this music. However, arabesque music was subjected to censorship policies by the state for a period, on the grounds that it reflected reactionism. Therefore, the aim of this study is to analyze the background of the censorship approach towards arabesque music culture, which reflects reactionism in the context of modernization movements in Turkey. In the study, the data obtained from reviewing the relevant literature were interpreted by considering a historical framework, as well as social conditions and processes of change. As a result, it becomes evident that, since culture is a dynamic phenomenon, it cannot be limited solely to Western-oriented global cultural interaction, and that both the East and the West are included in this field of interaction. Arabesque music has become the most concrete example of this.

Yazarlar

Derya Kahraman

Anahtar Kelimeler

Arabesk Müzik, Kültürel Etkileşim, Küreselleşme, Modernleşme

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

24 Mart 2025

Gönderim Tarihi

6 Ocak 2025

Kabul Tarihi

6 Şubat 2025

Cilt

13

Sayı

42

Yıl

2025

Sayfa

390-408

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1614648

Dosyalar