TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ: AMERİKAN YARDIMLARININ 10‘UNCU YIL KUTLAMALARI VE PROPAGANDA

Özet

İkinci Dünya Savaşı’na aktif olarak katılmayan Türkiye’nin ekonomisi alınan savunma tedbirleri nedeniyle olumsuz etkilenmiştir. Savaşın ardından Sovyetlerin Türkiye’den toprak talebinde bulunması, Montreux Boğazlar Sözleşmesi’ni lehine değiştirme isteği Türkiye’nin siyasi ve ekonomik olarak rahatlamasını engellemiştir. Amerika, savaştan ekonomileri yıkılmış olarak çıkan Avrupa’nın yeniden imarı ve olası bir Sovyet yayılmacılığına karşı desteklenmesi gerektiğini düşünmüş, askeri açıdan yardım yapılması gereken Yunanistan’la birlikte Türkiye’nin de değerlendirmeye alınmasını istemiştir. Bu doğrultuda Başkan Truman tarafından açıklanan askeri yardım programına dahil edilen Türkiye, Truman Doktrini kapsamında askeri yardımdan faydalandırılmıştır. Türk-Amerikan ilişkilerini müttefiklik boyutuna taşıyan bu gelişme iki ülke ilişkileri açısından bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Anti-komünist propagandanın somutlaştığı bu doktrin sonrası Avrupa’nın yeniden imarı için Amerika, askeri ve ekonomik yardımlara devam etmiş, Türkiye de bu yardımlar kapsamına alınmıştır. İkinci Dünya Savaşı’yla önemli bir silah olduğu anlaşılan propaganda, Soğuk Savaş’la birlikte iki süper güç arasındaki mücadelenin de en önemli aktörlerinden biri olmuştur. İki süper güç, propagandayı kullanarak düşmanı üzerinde baskı kurmayı amaçlamış ayrıca kendi peyklerinin iç siyasi kararlarında da etkili şekilde kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Amerika tarafından Truman Doktrininin 10’uncu Yılı dönümünde Türkiye’de yapılmasını istediği kutlamaları incelenmek ve Amerikan propagandası açısından değerlendirmektir.

Abstract

The economy of Turkey, which did not actively participate in the Second World War, was negatively affected by the defence measures taken. After the war, the Soviets' demand for Turkish territory and their desire to change the Montreux Convention in their favour prevented Turkey from relaxing politically and economically. America felt that Europe, whose economies had been devastated by the war, should be supported against possible Soviet expansion and reconstruction, and wanted Turkey to be considered along with Greece, which needed military aid. In this regard, Turkey was included in the military aid programme announced by President Truman and benefited from military aid within the framework of the Truman Doctrine. This development, which raised Turkish-American relations to the level of an alliance, marked a turning point in relations between the two countries. After this doctrine, which was an anti-communist propaganda, America continued to provide military and economic aid for the reconstruction of Europe, and Turkey was included in this aid. Propaganda, which was seen as an important weapon in the Second World War, became one of the most important actors in the struggle between the two superpowers with the Cold War. The two superpowers used propaganda to put pressure on their enemies, and it was also used effectively in their own domestic political decisions. The aim of this study is to examine the celebrations that America is planning to hold in Turkey on the 10th anniversary of the Truman Doctrine and to evaluate them in terms of American propaganda.

Yazarlar

Ceyhun Öğreten

Anahtar Kelimeler

Türk-Amerikan ilişkileri, Truman Doktrini, propaganda, Amerikan yardımı, kalkınma sergisi

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

14 Aralık 2024

Gönderim Tarihi

30 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

5 Temmuz 2024

Cilt

12

Sayı

41

Yıl

2024

Sayfa

244-260

Dil

İngilizce

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1492329

Dosyalar