TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ: AMERİKAN YARDIMLARININ 10‘UNCU YIL KUTLAMALARI VE PROPAGANDA

Abstract

İkinci Dünya Savaşı’na aktif olarak katılmayan Türkiye’nin ekonomisi alınan savunma tedbirleri nedeniyle olumsuz etkilenmiştir. Savaşın ardından Sovyetlerin Türkiye’den toprak talebinde bulunması, Montreux Boğazlar Sözleşmesi’ni lehine değiştirme isteği Türkiye’nin siyasi ve ekonomik olarak rahatlamasını engellemiştir. Amerika, savaştan ekonomileri yıkılmış olarak çıkan Avrupa’nın yeniden imarı ve olası bir Sovyet yayılmacılığına karşı desteklenmesi gerektiğini düşünmüş, askeri açıdan yardım yapılması gereken Yunanistan’la birlikte Türkiye’nin de değerlendirmeye alınmasını istemiştir. Bu doğrultuda Başkan Truman tarafından açıklanan askeri yardım programına dahil edilen Türkiye, Truman Doktrini kapsamında askeri yardımdan faydalandırılmıştır. Türk-Amerikan ilişkilerini müttefiklik boyutuna taşıyan bu gelişme iki ülke ilişkileri açısından bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Anti-komünist propagandanın somutlaştığı bu doktrin sonrası Avrupa’nın yeniden imarı için Amerika, askeri ve ekonomik yardımlara devam etmiş, Türkiye de bu yardımlar kapsamına alınmıştır. İkinci Dünya Savaşı’yla önemli bir silah olduğu anlaşılan propaganda, Soğuk Savaş’la birlikte iki süper güç arasındaki mücadelenin de en önemli aktörlerinden biri olmuştur. İki süper güç, propagandayı kullanarak düşmanı üzerinde baskı kurmayı amaçlamış ayrıca kendi peyklerinin iç siyasi kararlarında da etkili şekilde kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Amerika tarafından Truman Doktrininin 10’uncu Yılı dönümünde Türkiye’de yapılmasını istediği kutlamaları incelenmek ve Amerikan propagandası açısından değerlendirmektir.

Authors

Ceyhun Öğreten

Keywords

Türk-Amerikan ilişkileri, Truman Doktrini, propaganda, Amerikan yardımı, kalkınma sergisi

Publication Information

Publication Date

December 14, 2024

Submission Date

May 30, 2024

Accepted Date

July 5, 2024

Volume

12

Issue

41

Year

2024

Pages

244-260

Language

English

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1492329

Files