TÜRK OCAKLARININ İKİNCİ DÖNEMİNDE DİN, LAİKLİK, AHLAK VE BİLİM TARTIŞMALARI (1949-1970)

Abstract

Türk Ocakları, Türk milliyetçiliğini teşkilatlandırmak, Türk milletini bilimde, sanatta, teknikte ve sosyal bilimlerde layık olduğu yere taşımak amacıyla 1911 yılında faaliyetlerine başlamıştır. Her ne kadar siyasal sebeplerle çalışmalarına farklı dönemlerde ara vermek zorunda kalsa da Ocak günümüze kadar geçen süreçte milli mefkûreden vazgeçmemiştir. Türk Ocakları 1931 yılında kapatılmasının ardından 1949 yılında yeniden açılmış ve dönemin sorunlarını derinlemesine ele alarak Türk milletinin içinde bulunduğu iktisadi, içtimai ve kültürel meselelere çözüm üretmeye çalışmıştır. Ocak her ne kadar siyaset dışı bir kurum olma iddiası taşısa da siyasal ve ideolojik değişikler ciddi anlamda Türk Ocaklarının meselelere yaklaşımını etkilemiştir. Nitekim Ocağın kapatılma tehdidi ile karşı karşıya kaldığı ve beka sorunu yaşadığı 27 Mayıs 1960 darbesi sürecindeki fikirleri ile Demokrat Parti iktidarı dönemindeki fikirleri arasında bazı tezatların bulunduğu aşikârdır. 1949-1970 yılları arasında aktif faaliyet gösteren Türk Ocaklarının ikinci döneminde Türkiye’nin gündemini uzun yıllar meşgul eden din ve ilim tartışmaları ele alınmış, başta laikliğin ne olduğu ancak Türkiye’de ne şekilde anlaşıldığı gibi konular incelenmiştir. İslam dininde reform yapılabilir mi? Kuran’ın Türkçeye çevrilmesi niçin gereklidir? Ezanın Arapça ya da Türkçe okunması arasındaki fark nedir gibi sorulara cevap aranmıştır. Çağın tekniğini ve modern metotlarını kullanırken dikkat edilmesi gereken unsurlar ele alınmış, daha genel anlamıyla din ile bilim ilişkisinin derinliklerine inilmiştir. Bu çalışmada Türk Ocaklarının resmi yayın organı olan Türk Yurdu dergisinin bahsi geçen yıllardaki sayıları ana kaynak olarak kullanılmıştır. Ocaklı aydınların fikirleri ekseninde Türkiye’deki muhafazakâr kesimin din, laiklik, ahlak, komünizm ve bilim ilişkisine bakışı açıklanmaya çalışılmıştır.

Authors

Özlem Seyhan

Keywords

ahlak, bilim, laiklik, Türk Ocağı, din, irtica

Publication Information

Publication Date

June 14, 2025

Submission Date

January 14, 2025

Accepted Date

March 3, 2025

Volume

13

Issue

43

Year

2025

Pages

146-167

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1615847

Files