MEMDUH ŞEVKET ESENDAL’IN HİKÂYELERİNDE HUZUR VE MUTLULUK MÜCADELESİ

Abstract

Modern hikâyenin Türk edebiyatındaki önemli temsilcilerinden Memduh Şevket Esendal, yazdığı çok sayıda hikâyeyle bu türe yeni bir seviye kazandırır. Bu anlayışı besleyen faktör ise ilk dönem hikâyelerinde Maupassant, ikinci dönem hikâyelerinde ise Çehov tarzı hikâyeler yazmasıdır. Esendal bu hikâyelerde işlenen temalarda toplumu oluşturan küçük, orta hâlli insanı merkeze oturtur. Dahası “küçük insan”ın dünyasında var olmak için verdiği mücadele neticesinde elde edilen huzur da Esendal’ın birçok hikâyesinde okuyucunun dikkatini çeker. İnsanın bu huzur arayışını Esendal, cinsellik cinsel tatminsizlik, kadın-erkek ilişkisi, bunalımlar, kendini beğenmişlik, sevgisizlik, evlilik, evlilikte eş seçimi, değerlerin yozlaşması, bürokrat ve memur kesimin halkla olan ilişkisi, ezilen, horlanan, yok sayılan insanların zavallılığı vb. konuları irdeleyerek sağlamaya çalışır. Bütün hikâyeleri incelendiğinde Esendal’ın ısrarla üzerinde durduğu bu insanlardan kiminin bireysel, kiminin psikolojik, kiminin de toplumsal bir huzur arayışı peşinde olduğu göze çarpar. Söz konusu hususlar dikkate alınarak Esendal’ın hikâyelerinde (Bir Kucak Çiçek, Bizim Nesibe, Güllüce Bağları Yolunda, Gönül Kaçanı Kovalar, Kelepir, Mendil Altında, Otlakçı, Sahan Külbastısı ) küçük yani “orta hâlli” insanın ne türden bir huzur ve mutluluk mücadelesi içinde olduğu bu çalışmanın ana konusudur.

Authors

Dilber Tahiroğlu

Keywords

Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâyesi,, Memduh Şevket Esendal,, Anton Çehov,, modern insan,, insan arayışı

Publication Information

Publication Date

September 14, 2025

Submission Date

April 27, 2025

Accepted Date

May 21, 2025

Volume

13

Issue

44

Year

2025

Pages

320-340

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1685219

Files