MODERNLEŞEN KADIN, ULUSLAŞAN ANNELİK: AİLE DERGİSİ’NDE KADINLIK ANLATILARI

Abstract

Erken Cumhuriyet yıllarıyla 1980’ler arasında toplumsal cinsiyet teorisiyle yapılan çalışmalar sınırlıdır. Bu makale, bu boşluğu doldurmayı amaçlayıp Aile Dergisi’ni İkinci ve üçüncü hakemin (1947-1952) çözümleyerek erken Cumhuriyet döneminin toplumsal cinsiyet politikalarını incelemektedir. Dergi üzerinden yapılan betimleyici bir çalışma, Türk kadınının erken Cumhuriyet dönemindeki rolünü anlamaya yönelik bir analiz sunmaktadır. Bu dönemde kadınlara tanınan eşitlikçi haklar, bireysel özgürlükten çok modern bir toplum inşasına yöneliktir. Kadın, birey olmaktan ziyade ulusun aydınlanmış annesi olarak tanımlanmaktadır. Aile, merkezi bir modernleşme aracı olarak kurgulanmış ve kadının rolü, modern bir yuva kuracak dişi kuş olarak tasarlanmıştır. Kadın, kamusal haklara sahip olmasına rağmen özel yaşamda sınırlı bir rol üstlenmiştir. Dönemde kadınların kamusal görünürlüğü, erkek elitlerin istekleriyle şekillenmiş ve kadın, modern aileyi inşa eden bir figür olarak öne çıkmıştır. Dergi, annelik ideolojisi, güzellik miti ve ‘kadın doğası’ gibi toplumsal cinsiyet normlarının pekişmesini sağlamıştır. Ayrıca, dönemin Batılılaşma anlayışının Amerika’ya kaymasıyla, dergide Amerikan yaşam tarzı referans gösterilmiş ve Türk kadını Batılı ama daha çok Amerikalı bir figür olarak sunulmuştur. Cumhuriyet reformcuları ve dönemin Amerikan kamuoyunun toplumsal cinsiyet algıları dergide yansıtılmıştır. Bu makale, tarihsel süreçler ve devletin patriarkal yapısı sorgulanmadan kadınların toplumsal sorunlarının çözülemeyeceğine dair önemli içgörüler sunmaktadır. Ayrıca, devlet feminizmi ve arketip patriarkal ilişkiler arasındaki bağlantıyı anlamaya yönelik yeni bilimsel çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Authors

Gülsüm Hekimoğlu

Keywords

Modern Kadın, Devlet Feminizmi, Aile Dergisi, Toplumsal Cinsiyet, Savaş Sonrası Dönem

Publication Information

Publication Date

September 14, 2025

Submission Date

April 30, 2025

Accepted Date

August 12, 2025

Volume

13

Issue

44

Year

2025

Pages

354-370

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1687620

Files