ŞOR TÜRKLERİNİN YEMEK KÜLTÜRÜ İLE İLGİLİ SÖZVARLIĞININ İNCELENMESİ

Özet

Bir toplumda yemekler ve yemeklerle ilgili sözvarlığı halka ve topluma has kültürün somutlaşmış hali olduğundan mutfak ve mutfak kültürü ile ilgili araştırmalar birçok saklı kültürel bilginin ortaya çıkarılmasını sağlamaktadır. Geleneksel yemekler ve içecekler ile bunlara ait sözvarlığı aracılığıyla insanların yüzyıllar önceki beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzları, günlük hayatları, uğraşları ile ilgili bilgiler ediniriz. Günümüzde küreselleşme nedeniyle insanların tükettikleri gıda maddeleri ve yemek hazırlama şekilleri dünyanın dört bir yanında benzerlik göstermektedir. Geleneksel mutfaklar ise toplumlara ait özel ve farklı özellikler taşıdıkları için bu kültürün yeni nesillere aktarılması açısından önemli faydalar sağlamaktadır. Şor Türklerinin geleneksel mutfağı da kendine has yemekler ve içeceklerle hem kültürel hem de temel Türkçe söz varlığı açısından önemli özellikler taşımaktadır.
Geleneksel mutfak ile ilgili söz varlığı araştırmaları akraba halklar ve diller arasındaki ortaklıkları, benzerlikleri ve farklılıkları tespit etmeye yarar. Dolayısıyla Şor Türklerinin mutfak terminolojisinin dil açısından incelenmesi, ortak Türk söz varlığını ve Şor Türkçesinin Rusçadan ne kadar etkilendiğini belirleme açısından önem taşımaktadır. Araştırmada belge taraması, betimsel ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada Şor Türklerinin mutfak kültürü ile ilgili söz varlığı ortaya konulmuş, bu sözcükler diğer Türk lehçeleriyle karşılaştırılmış ve başka dillerden alıntılananlar belirtilmiştir. Çalışma ile Şor Türklerinin geçmişten günümüze yemek kültürü ve yemek kültürüyle ilgili söz varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Food embodies a society’s culture and culinary studies uncover rich cultural information. Traditional dishes, beverages, and their associated vocabulary reveal people’s eating habits, daily lives, and occupations from centuries past. Although globalization has standardized many ingredients and cooking methods worldwide, traditional cuisines preserve unique characteristics that are passed down through generations. The traditional cuisine of Shor Turks, with its distinctive dishes and drinks, offers valuable data on both cultural practices and core Turkic vocabulary.
Researching culinary terminology helps identify shared features among related peoples and languages. Consequently, analyzing Shor Turks culinary terms help us to determine the common Turkic roots and highlights the extent of Russian on Shor Turkic culinary vocabulary. This study employs document analysis alongside descriptive and comparative analysis methods. We compiled the vocabulary of Shor Turk food-culture related terms, compared them with equivalents in other Turkic dialects, and identified borrowings from other languages. The findings illuminate the food culture of the Shor Turks and their specialized vocabulary.

Yazarlar

Semih Babatürk

Anahtar Kelimeler

Şor Türkleri, Şor Türkçesi, yemek kültürü, söz varlığı, geleneksel mutfak

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

14 Ekim 2025

Gönderim Tarihi

16 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

26 Haziran 2025

Cilt

13

Sayı

45

Yıl

2025

Sayfa

187-202

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1700524

Dosyalar