1988’TEN 2025’E KADAR AZERBAYCAN VE ERMENİSTAN ARASINDAKİ ÇATIŞMALARIN TOPLUMSAL İZDÜŞÜMLERİ

Abstract

20. yüzyılın son on yıllarında, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının yarattığı iktidar boşluğu, bazı etnik grupların çoklu etnik-dinsel oluşumlara sahip toprak anlaşmazlıkları ve siyasi gelişme eksikliği, Güney Kafkasya bölgesinin Anarşik bir yapıya sahip oluşmasına yol açmıştır. Günümüzde çeşitli küresel alanlarda, özellikle de çeşitli ve çoğul kimliklere sahip bölgelerde yaşanan hızlı ve köklü bilgi ve iletişim gelişmeleri, ciddi zararlara ve zorluklara yol açmıştır. Öyle ki, uluslararası alanda çeşitli kimliklere sahip olup da zorluklarla ve kimlik ikilemleriyle karşı karşıya olmayan bir bölge neredeyse yoktur. Bu çalışma, 1988 yılında başlayan Dağlık Karabağ çatışmasından 2025 yılına kadar uzanan süreçte Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki çatışmaların kimlik, vatanseverlik, ulusal bilinç, ulusal kimliğin kutsallaştırılması ve anomi gibi toplumsal yansımalarını incelemeyi amaç edinmiştir. Etnik çatışmaların etkileri, yapısal işlevselci yaklaşım üzerinden değerlendirilmiştir. Dolayısıyla çalışmanın kuramsal çerçevesi bu yaklaşımın fikir babalarından olan Durkheim’ın görüşlerine dayandırılmıştır. Nitel araştırma yöntemine dayanan bu çalışma, ikincil kaynaklar üzerinden doküman analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kimlik farklılıklarına yapılan vurgunun iki ülke arasında bir şiddet kültürünü yeniden ürettiğini, bu durumun da vatanseverlik, ulusal bilincin yeniden inşası ve anomi gibi sonuçlara yol açtığı düşünülmektedir. Ermenistan açısından elde edilen sonuç anomi ve kimlik krizi, savaş sonrası dönemin bu ülke için kaçınılmaz sosyolojik sonuç olmuştur. Savaş, Ermenistan’da bir norm kırılması ve kimlik karmaşası doğurmuştur. Ermenistan’da mağlubiyet sonrası kolektif kimlik ciddi bir sorgulamaya girmiştir. Azerbaycan’da ise zaferin oluşturduğu yüksek kimlik enerjisi, sürdürülebilirlik ve adalet sorularıyla karşı karşıyadır. Unutulmamalıdır ki her iki toplumda da bu süreçler, anomiye karşı toplumsal dayanıklılık stratejileri geliştirilmedikçe kırılganlığa yol açma potansiyeline sahiptir.

Authors

Raheb Mohammadi Ghanbarlou

Keywords

Azerbaycan, Ermenistan, Karabağ, Ulusal bilinç, Toplumsal Dayanışma, Kimlik Çatışması

Publication Information

Publication Date

December 14, 2025

Submission Date

July 13, 2025

Accepted Date

July 30, 2025

Volume

13

Issue

46

Year

2025

Pages

417-436

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1741541

Files