AZERBAYCAN’IN İLK KADIN GAZETESİ IŞIK (1911-1912)’TA KADININ SOSYAL KONUMU VE ÇOCUK BESLENMESİNE İLİŞKİN YEMEK KÜLTÜRÜ

Abstract

Kadın hakları konusunda Batı’da yaşanan gelişmeler, bütün ülkelerde kadın hak ve özgürlükleri konusunda yaşanan mağduriyetlerin gündeme gelmesini sağlar. Toplumsal düzen ve aile içerisinde kadının rolü, görevleri ve yeni bir neslin yetiştirilmesinde önemi üzerine yazılan yazılarda aydınlar, basın ve edebiyat yoluyla kadının sadece mutfak ve diğer ev işlerine mahkûm edilişini eleştirmeye başlarlar. Batı’daki gelişmelerden sonra Rusya ve Azerbaycan’da başlayan kadının eğitimi, haklarını özgürce kullanması, aile ve toplumsal düzen içindeki rolünün artırılması konusunda yapılan bilinçlendirme çalışmaları, her kesimden destekçinin katkılarıyla genişler. Çeşitli basın organlarında dile getirilen bu konuların yanı sıra özellikle kadınlara hitap edecek, ev, aile, karı koca ilişkisi, çocuk sağlığı ve terbiyesi, kadın hakları konularında aktif olarak çalışacak bir yayına ihtiyaç duyulur. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla Hatice Alibeyova ve Mustafa Alibeyov 22 Ocak 1911’de Azerbaycan’ın ilk kadın gazetesi olan Işık gazetesini yayımlarlar. Gazete, 68 sayı çıkmasına rağmen 1911’de çıkan otuz dört sayı, 1912’de ise 12 sayı erişime açıktır. 1912’de çıkan 22 sayının bulunması için araştırma yapanlar bu sayılara ulaşamadıklarını ifade ederler. Işık gazetesinde, kadınlara yönelik sağlık, hukuk, kültür, edebiyat ve yemeklerle ilgili yazılara yer verilir. Bu çalışmada Işık gazetesinin erişilebilen sayılarında Osmanlı Türkçesiyle yazılmış kadın, aile ve neslin yetiştirilmesi ile ilgili yazılar Latinize edilerek bu yazılar üzerinden kadının sosyal konumu ve çocuk beslenmesine ilişkin görüşler yemek kültürü ile bağlantılı olarak değerlendirilmiştir.

Authors

Necla Dağ Ergen

Keywords

Işık gazetesi, yemek kültürü, kadın, çocuk.

Publication Information

Publication Date

October 14, 2025

Submission Date

August 16, 2025

Accepted Date

October 13, 2025

Volume

13

Issue

45

Year

2025

Pages

304-320

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1766758

Files