İRLANDA GAZETELERİNDE SULTAN II. MAHMUD DÖNEMİ (1808-1839)

Abstract

Bu makale, Sultan II. Mahmud’un 1808’de tahta çıkışından ölümüne kadar geçen dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan gelişmeleri, İrlanda basınında yer alan haber ve anlatılar üzerinden incelemektedir. Makalede Sultan Mahmud’un tahta çıkışı, Yeniçeri isyanları, dönemin Osmanlı-Rus Savaşları ve Yunan isyanı bağlamında Avrupa güçlerinin Osmanlı üzerindeki baskıları, II. Mahmud’un reformları ve karakteri gazetelere yansıyan şekliyle anlatılmıştır. Gazetelerde dönemin olaylarına bakış farklılıklar içerse de Sultan Mahmud’un reformist kişiliğine duyulan hayranlık hepsinde ortak olmuştur. İrlanda matbuatına göre o, kendini iyi yetiştirmiş, dış görünüşüyle bile kusursuz, Osmanlı Devleti’ni Avrupa tarzı reformları ile ileriye götürmek isteyen zeki ve yetenekli bir liderdir. Gazetelerde Sultan’ın hemen hemen tüm reformlarına yer verilmiş; faaliyetleri, karakteri ve Avrupa’da bile nadiren görülen çabalarıyla örnek bir lider olduğu vurgulanmıştır. Ancak Sultan’a duyulan hayranlık, zaman zaman oryantalist klişelerle ve bilgi eksiklikleriyle harmanlanmış; bu durum, bazı yanlış haberlerin yayımlanmasına neden olmuştur. İrlanda basınında Osmanlı halkına dair çeşitli gözlemlere de yer verilmiş; öte yandan Osmanlı Devleti’nin yerel yöneticileri sıkça eleştirilmiş ve özellikle Avrupa topraklarındaki Hristiyan nüfusun bu yöneticilerden memnun olmadığı ifade edilmiştir. Çalışma için İrlanda gazetelerinden Dublin Journal, Belfast Newsletter, Carlow Morning Post, Chutes Western Herald, Connaught Telegraph, Finn Leinster Journal, Freemans Journal, Irish Examiner, Kerry Examiner, Kerry Evening Post, Kilkenny Moderator, Leinster Express, Limerick Chronicle, Roscommon and Leitrim Gazette ve Tralee Mercury kullanılmıştır. İrlanda gazeteleri kaynak olarak genellikle Avrupa gazetelerini kullanırken bazen de doğrudan İstanbul’dan gelen mektup ve haberleri sunmuştur. Bu sebeple makale hem dönemin Osmanlı tarihine hem de Avrupalı basının Osmanlı algısına ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Authors

Merve Doğan

Keywords

İrlanda Basını, Sultan II. Mahmud, Osmanlı Devleti, İrlanda, Avrupa Algısı

Publication Information

Publication Date

December 14, 2025

Submission Date

June 20, 2025

Accepted Date

July 31, 2025

Volume

13

Issue

46

Year

2025

Pages

586-612

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1724068

Files