CUMHURİYET DÖNEMİNDE DEDELİ BUCAĞININ İDARİ YAPISI VE NÜFUSUNDAKİ GELİŞMELER (1923-2000)

Özet

“Cumhuriyet Döneminde Dedeli Bucağının İdari Yapısı ve Nüfusundaki Gelişmeler (1923- 2000)” adlı makalenin yazım amacı, Doğu Anadolu Bölgesi’nin alan bakımından geniş illerinden birisi olan Ağrı ili Patnos ilçesine bağlı Dedeli bucağında Cumhuriyet’in ilanından 2000 yılına kadar idari hudut düzenlemeleri bağlamında ne gibi değişikliklerin yapıldığını arşiv belgeleri ve telif eserlerden elde edilen bilgiler bağlamında ayrıntılı bir biçimde ortaya çıkarmaktır. Esasında Dedeli’nin idari yapısında düzenlemeler yapıldıkça yani bucağa bağlı köy sayısı arttıkça ya da azaldıkça nüfusun sayısında da değişimler olmuştur. Bu bağlamda Dedeli’de idari hudut alanındaki düzenlemelerin bucağın nüfusunu nasıl etkilemiş olduğunun ortaya çıkarılması, çalışmanın hedefleri arasında yer almaktadır.
Patnos’a bağlı küçük bir yerleşim yeri olan Dedeli’yi asıl olarak öne çıkaran şey, Urartular döneminden kalma nekropoldür. Zira Dedeli Kalesi’nde yer alan ve 1971’den beri bilim adamalarının araştırma alanlarından birisi olan bu nekropol, Dedeli’nin Urartular döneminden beri yaşam alanı olduğunu ve burada birçok kültürün kalıntılarının varlığını kanıtlamaktadır. Dolayısıyla da bu yerleşim alanında, tarih boyunca idari alanda birçok düzenleme yapılmış ve bu durum ise doğal olarak yerleşim alanlarının yapısını ve nüfusunu etkilemiştir. Bilhassa 1936’da Van ili Erciş ilçesinden alınarak Patnos’a bağlı bir nahiye haline getirilmesinden sonra Dedeli’ye bağlı köylerin statülerinde birtakım değişikliklerin ve yeniliklerin yapılması zorunlu hale gelmiştir. Bu süreç, doğal olarak nahiyenin nüfusunu da etkilemiştir. Son olarak başta TÜİK verileri olmak üzere araştırma ve inceleme eserlerinden istifade edilerek oluşturulan bu makalede doküman analiz tekniği ile tarihsel yöntem kullanılmıştır.

Abstract

The purpose of the article, "Developments in the Administrative Structure and Population of the Dedeli Sub-district during the Republican Era (1923-2000)," is to provide a detailed account of the administrative border changes made in the Dedeli sub-district of the Patnos district of Ağrı province, one of the largest provinces in the Eastern Anatolia Region, from the declaration of the Republic until 2000, using information obtained from archival documents and copyrighted works. Essentially, as changes were made to the administrative structure of Dedeli, that is, as the number of villages within the sub-district increased or decreased, the population also shifted. In this context, one of the objectives of the study is to uncover how the changes in the administrative border area in Dedeli affected the sub-district's population.
The main feature that distinguishes Dedeli, a small settlement affiliated with Patnos, is its necropolis dating back to the Urartu period. Located within Dedeli Castle and serving as a research site for scientists since 1971, this necropolis proves that Dedeli has been inhabited since the Urartu period and that it contains the remains of many cultures. Consequently, many administrative innovations have been made in this settlement area throughout history, which has naturally affected the structure and population of the settlement areas. In particular, after being taken from the Erciş district of Van province in 1936 and made a subdistrict affiliated with Patnos, it became necessary to make some changes and innovations in the status of the villages affiliated with Dedeli. This process naturally affected the subdistrict's population. Finally, this article, which was created using research and study works, primarily TÜİK data, employed the historical method with document analysis techniques.

Yazarlar

Bilal Tunç, Ceyda Tuna Kocaoğlu

Anahtar Kelimeler

Dedeli, Nahiye, Hudut, İdari Düzenleme, Nüfus.

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

14 Aralık 2025

Gönderim Tarihi

1 Eylül 2025

Kabul Tarihi

22 Eylül 2025

Cilt

13

Sayı

46

Yıl

2025

Sayfa

482-496

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1776008

Dosyalar