RUSÇA VE TÜRKÇE ÜNSÜZ SES SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Abstract

Türkiye’de Rusçaya yönelik ilginin artmasıyla birlikte okullarda ve üniversitelerde Rusça öğretimi yaygınlaşmaktadır. Yabancı dil öğretiminde, iletişimin temel unsurlarından biri olan konuşma becerisi ve buna bağlı olarak doğru telaffuz alışkanlıklarının kazandırılması dil ediniminde belirleyici bir rol oynar. Doğru sesletimin sağlanabilmesi açısından ana dil ve öğrenilen yabancı dil arasındaki ses benzerlikleri ile farklılıkların bilinmesi büyük bir önem arz eder. Bu bağlamda, çalışmanın amacı Türkçe ve Rusçadaki ünsüz sistemlerini karşılaştırmalı yöntemle incelemektir. İnceleme materyalini Türkçe ve Rusçadaki ünsüz fonemler oluşturmuş; bu fonemler konumları, ayırt edici özellikleri ve işlevleri bakımından ele alınmıştır. İnceleme sonucunda, telaffuz hatalarının Türkçe ve Rusçada yer alan ünsüzlerin işlevsel farklılıkları ile sertlik–yumuşaklık kategorisindeki ayrışmalarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Rusça kelimelerin hatalı sesletimine neden olan işlevsel farklılıkların başında Rusçada birçok ünsüzün serbest olarak kelime içinde farklı pozisyonlarda bileşim oluşturabilmesi ve buna bağlı olarak meydana gelen ses olaylarının Türkçede karşılığının bulunmaması, ardından ise Türkçenin sınırlayıcı yapısı sebebiyle ünsüz bileşimlerinde barındırdığı kısıtlamalar ve bu birimlerde ortaya çıkan Türkçeye özgü ses olayları sayılabilir. Bunun yanı sıra ötümlü–ötümsüz ünsüzlerin her iki dilde de bulunması ve belirli konumlarda benzer işlevlere sahip olmasının öğretimde kolaylık sağlayan bir unsur olduğu belirlenmiştir. Bilhassa Rusçadakine benzer bir şekilde Türkçede kelime sonunda sadece patlayıcı ötümsüz ünsüzlerin bulunabilmesi Rusçanın ötümlü-ötümsüz ünsüzler kategorisinin Türk öğrencilere aktarılması hususunda oldukça önemli bir dayanak noktasıdır.

Authors

Halil İbrahim Araba

Keywords

Yabancı Dil olarak Rusça, Rusçanın ses dizgesi, ünsüzler, ünsüzlerin işlevleri, Türk aksanı

Publication Information

Publication Date

June 15, 2026

Submission Date

February 5, 2026

Accepted Date

February 17, 2026

Volume

14

Issue

2

Year

2026

Pages

1037-1060

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1882803

Files