OSMANLI DEVLETİ’NDE GÖÇMENLERİN KARŞILAŞTIKLARI ZORLUKLAR (1856-1914)

Abstract

Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde gerçekleşen yoğun göç hareketleri sonucunda göçmenlerin karşılaştıkları olumsuz tepkiler ve sorunları arşiv belgeleri, dönemin basını ve literatür taraması ışığında incelemektedir. Kırım Savaşı, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ve Balkan Savaşları gibi çatışmaların tetiklediği göç dalgaları, özellikle barınma, ulaşım, geçim kaynaklarının kaybı, iklim farklılıkları, dil uyumsuzluğu ve yerel halk ile devlet arasındaki ilişkilerde çeşitli zorluklara yol açmıştır. Göçmenler için yeni köy ve kasabalar kurulmaya çalışılsa da öngörülemeyen göçmen sayısı ve ekonomik yetersizlikler barınma sorununu kronikleştirmiştir. Kara, deniz ve demiryolu ulaşımında yetersizlikler, salgın hastalıkların yayılmasına ve yüksek can kayıplarına neden olmuştur. Geçim kaynaklarını geride bırakmak zorunda kalan göçmenler, ekonomik olarak kırılgan bir yapıya sürüklenmiş, iklim uyumsuzluğu ise özellikle sıcak ve bataklık bölgelerde sağlık sorunlarını artırmıştır. Türkçe bilmeyen göçmenler iletişim engelleri yaşamış, bu durum sosyal uyumu olumsuz etkilemiştir. Yerel halkın kıskançlık ve tepkileri, arazi anlaşmazlıkları, güvenlik sorunları ve bazı göçmenlerin yasa dışı faaliyetlere yönelmesi, toplumsal gerilimleri artırmıştır. Devlet, bu sorunları hafifletmek için iskân planlamaları, tercüman görevlendirmeleri, güvenlik önlemleri ve salgınla mücadele gibi çeşitli tedbirler uygulamış; ancak yerel idarelerin ihmalleri ve bürokratik gecikmeler, göçmenlerin mağduriyetini derinleştirmiştir. Çalışma, göçmenlerin sorunlarının yalnızca insani değil, aynı zamanda toplumsal düzen ve devlet yönetimi açısından da kritik sonuçlar doğurduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, Osmanlı deneyimi, göç yönetimi ve toplumsal uyum politikaları açısından tarihsel bir perspektif sunmaktadır.

Authors

İbrahim Özhazar

Keywords

Göç, Göçmen, Göç Yönetimi, Osmanlı Devleti, Yakınçağ Tarihi

Publication Information

Publication Date

June 15, 2026

Submission Date

December 31, 2025

Accepted Date

April 20, 2026

Volume

14

Issue

2

Year

2026

Pages

750-774

Language

English

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1853062

Files