TRABLUSGARP HARBİ GÖLGESİNDE EGE'DE GÜVENLİK: MİDİLLİ ADASI’NI SAVUNMA ÇABALARI (1911-1912)

Abstract

Bu çalışma, Trablusgarp Harbi’nin (1911–1912) Osmanlı Devleti’nin Ege’deki savunma sistemi üzerindeki etkilerini, Midilli Adası örneği üzerinden incelemektedir. İtalya’nın Trablusgarp’ta beklediği askerî sonucu elde edememesi, savaşı Akdeniz ve Ege’ye yaymaya yönelik bir baskı stratejisini beraberinde getirmiş; bu süreçte Midilli Adası, fiilî bir işgale uğramamış olmasına rağmen Osmanlı askerî planlamasında yüksek riskli bir tehdit alanı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel kaynağını oluşturan ATASE belgeleri, Osmanlı merkezî askerî idaresinin Midilli’yi yalnızca yerel bir ada savunması çerçevesinde değil, Batı Anadolu kıyılarının, İzmir hinterlandının ve Çanakkale Boğazı’nın güvenliğiyle doğrudan bağlantılı bir unsur olarak ele aldığını göstermektedir. Erkân-ı Harbiye tarafından kaleme alınan yazışmalar ile ada ve çevresine dair raporlar, İtalyan donanmasının Ege’deki faaliyetlerinin ada üzerinde sürekli bir çıkarma ihtimali yarattığını ve bu durumun askerî ve idarî makamları savunma tedbirleri almaya sevk ettiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte belgeler, Osmanlı Devleti’nin Midilli’yi savunma konusunda ciddi yapısal sınırlılıklar içinde bulunduğunu da açık biçimde yansıtmaktadır. Deniz gücünün yetersizliği, sınırlı askerî birlik mevcudu, sahil savunma araçlarının teknik açıdan eski ve işlevsiz oluşu ile lojistik sevkiyatın deniz hâkimiyetinin kaybı nedeniyle aksaması, savunma hazırlıklarını büyük ölçüde teorik bir düzeyde bırakmıştır. Bu koşullar altında Osmanlı askerî düşüncesinde, adanın uzun süreli ve etkin bir savunmasından ziyade, zaman kazanmaya ve mevcut varlığı mümkün olduğu ölçüde sürdürmeye yönelik yaklaşımlar ön plana çıkmıştır. Midilli Adası, Trablusgarp Harbi sırasında Osmanlı Devleti’nin Ege Denizi’nde karşı karşıya kaldığı askerî zafiyetleri somut biçimde ortaya koymaktadır. Diğer taraftan ATASE belgelerinde izlenen savunma tartışmaları ve hazırlık girişimleri, Balkan Savaşları sırasında yaşanan kaybın ani ya da beklenmedik bir gelişme olmadığını, Trablusgarp Harbi sürecinde belirginleşen askerî ve yapısal zafiyetlerin doğal bir devamı niteliğinde değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Authors

Halit Baş

Keywords

Trablusgarp Harbi, Midilli, Ege, İtalya, Osmanlı

Publication Information

Publication Date

June 15, 2026

Submission Date

January 12, 2026

Accepted Date

February 19, 2026

Volume

14

Issue

2

Year

2026

Pages

916-949

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1862287

Files