KAFKASYA’DA TÜRK KİMLİĞİ, KÜLTÜREL MODERNLEŞME VE GÜRCİSTAN ÖRNEĞİ

Özet

Gürcistan, etnik, dilsel ve dini çeşitliliğiyle Güney Kafkasya’nın stratejik bir parçasıdır. Bu çalışma, Gürcistan’daki Türk topluluklarının kimlik oluşum süreçleri ve kültürel modernleşme deneyimlerini incelemektedir. Borçalı, Ahıska ve diğer bölgelerde yaşayan Türk toplulukları arasında demografik ve kültürel farklılıklar bulunmaktadır. Gürcistan’daki Türkler arasında “Terekeme” (Karapapak) olarak adlandırılan gruplar bulunsa da bu tanım yalnızca Borçalı bölgesiyle sınırlıdır. Diğer bölgelerdeki Türkler için “Azerbaycanlılar” veya “Ahıska Türkleri” gibi farklı adlandırmalar kullanılmaktadır. Ahıska Türklerinin etnogenezi Karapapaklardan oluşan bir topluluktan çok daha karmaşık bir geçmişe sahiptir. Bu topluluk, yalnızca Borçalı Türkleriyle değil, Kürt ve Türkmen gruplarının da etkileriyle şekillenmiştir. Ayrıca günümüzde Ahıska bölgesine sınırlı düzeyde bir geri göç süreci yaşanmaktadır.Çalışma, kolektif hafıza, edebiyat ve eğitim aracılığıyla kimliğin nasıl şekillendiğini ve modernleşme sürecinde nasıl farklılaştığını tartışmaktadır. Bu bağlamda kolektif hafıza, Ahıska Türkleri için sürgün deneyimiyle; Borçalı Türkleri için ise eğitim, kültürel üretim ve tarihsel hafıza üzerinden farklılaşmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma, her iki grubun kimlik oluşum süreçlerini ve kültürel modernleşme deneyimlerini karşılaştırmalı olarak ele almayı amaçlamaktadır. Çalışma ayrıca bölgesel farklılıkların kimlik inşası üzerindeki etkilerini, diasporik deneyimlerin sürekliliğini ve kültürel aktarım süreçlerinin günümüz sosyal bilimler literatüründeki yansımalarını değerlendirmekte ve disiplinlerarası bir perspektifle güncel tartışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir. Uluslararası akademik alana da katkı sağlamayı amaçlamaktadır ve yeni araştırmalara zemin hazırlamaktadır.

Abstract

Georgia is a strategically important part of the South Caucasus, characterized by ethnic, linguistic, and religious diversity. This study examines the identity formation processes and cultural modernization experiences of Turkish communities in Georgia. Significant demographic and cultural differences exist among Turkish populations living in Borçalı, Ahıska, and other regions. Although some Turkish groups in Georgia are referred to as “Terekeme” (Karapapak), this designation is primarily limited to the Borçalı region. In other regions, different labels such as “Azerbaijanis” or “Meskhetian Turks” are used. The ethnogenesis of the Meskhetian Turks reflects a complex historical background that extends beyond a single Karapapak origin. This community has been shaped not only through interaction with Borçalı Turks but also through influences from Kurdish and Turkmen groups. In addition, a limited return migration to the Ahıska region is currently taking place.The study discusses how Turkish identity in Georgia is shaped through collective memory, literature, and education, and how it diversifies within modernization processes. In this context, collective memory differs between Meskhetian Turks, whose identity is strongly influenced by deportation experiences, and Borçalı Turks, whose identity is shaped through education, cultural production, and historical memory. Accordingly, this study adopts a comparative approach to examine the identity formation processes and cultural modernization experiences of both groups. It also evaluates the impact of regional differences on identity construction, the continuity of diasporic experiences, and the reflections of cultural transmission processes in contemporary social science literature. The study aims to contribute to international academic debates and provide a foundation for future interdisciplinary research.

Yazarlar

Sudan Altun

Anahtar Kelimeler

Gürcistan Türkleri, Terekeme, Ahıska Türkleri, Kimlik İnşası, Kültürel Hafıza, Modernleşme.

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

15 Haziran 2026

Gönderim Tarihi

21 Ekim 2025

Kabul Tarihi

14 Mart 2026

Cilt

14

Sayı

2

Yıl

2026

Sayfa

611-623

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1808485

Dosyalar