KÜLTÜRLERARASI İLETİŞİM BAĞLAMINDA TÜRK VE RUS KÜLTÜRLERİNDE HİTAP BİÇİMLERİ

Abstract

Hitap biçimleri, toplumların hiyerarşi algısını, bireyler arası yakınlık düzeylerini, nezaket kurallarını ve kültürel değerlerini yansıtan önemli dilsel göstergelerdir. Toplumsal bir norm niteliği taşıyan bu iletişim modelleri, kültürden kültüre değişiklik gösterdiğinden kültürlerarası iletişimde yanlış anlamalara ve iletişim sorunlarına yol açabilmektedir. Bu nedenle, farklı toplumlara özgü hitap biçimlerinin ardındaki toplumsal normlar ile kültürel değerlerin incelenmesi, iletişimin daha etkili bir biçimde kurulmasına katkı sağlamaktadır. Günümüzde farklı kültürlerden bireyler arasındaki etkileşimin giderek artması, iletişimde ortaya çıkabilecek sorunları önceden öngörmeyi, dil öğretiminde kültürel farkındalığı artırmayı ve toplumsal normların dile yansıyan biçimlerini anlamayı daha da önemli hâle getirmiştir. Bu durum, yüzyıllardır karşılıklı iletişim ve etkileşim içinde olan Türk ve Rus toplumları için de geçerlidir. Türkçe ve Rusça hitap biçimlerinin benzerlik ve farklılıklarının bilinmesi, kültürlerarası iletişimin niteliğini güçlendirecektir. Dolayısıyla bu çalışmada, söz konusu iki kültürdeki hitap biçimlerinin toplumsal yapı ve kültürel kodlarla olan bağlantısı ele alınmış; yaygın olarak kullanılan hitap şekilleri semantik, stilistik ve kullanım özellikleri açısından incelenmiştir. Bu doğrultuda, bilimsel yayınlar, sözlükler ve dijital kaynaklardan elde edilen veriler, yaş, cinsiyet, sosyal statü ve iletişim düzeyi gibi etkenler üzerinden toplumdilbilimsel bir bakışla analiz edilmiştir. İnceleme sırasında, nitel ve eklektik bir yaklaşım benimsenerek dilbilimsel, betimleyici ve karşılaştırmalı yöntemlerden bütüncül bir şekilde yararlanılmıştır. Sonuç olarak, Türk ve Rus kültürlerindeki hitap biçimlerinin yalnızca dilsel yapılardan ibaret olmadığı, aynı zamanda kültürel değerler, toplumsal normlar ve sosyal ilişkilerle yakından bağlantılı olduğu ortaya konulmuştur.

Authors

Hakan Saraç

Keywords

Türk ve Rus kültürleri, Kültürlerarası iletişim, Toplum dilbilimi, konuşma kültürü, hitap biçimleri., Türkiye, Rusya, kültürdili, kültürlerarası iletişim, toplum dilbilimi.

Publication Information

Publication Date

September 14, 2025

Submission Date

April 29, 2025

Accepted Date

May 28, 2025

Volume

13

Issue

44

Year

2025

Pages

517-539

Language

Other

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1687033

Files