YEMEK, KÜLTÜR VE TOPLUM

Abstract

Yemek ve mutfağın, insanın varlığını devam ettirmesine yönelik temel bir faaliyet olarak değerlendirilmesi yemek olan maddeyi sadece bir enerji kaynağı olarak görme anlayışıdır. Bu bakış açısı kültürü ve toplulukların kültürel farklılıklarını göz ardı eden indirgemeci bir yaklaşımdır. İnsan, toplumsal bir varlık olarak neyi yiyip neyi yemeyeceğini belirlerken, içinde yaşadığı ekolojik ve kültürel belirleyicilere göre hareket eder. Kişiler, yiyecek olarak bir bitki veya hayvanı seçer ve onu yemeğe dönüştürür. Bu çerçevede yemek, toplumsal yapının hem somut hem de soyut dinamiklerini yansıtan kültürel bir unsurdur. Yemek ve mutfak bir yandan aynı toplum içinde toplumsal eşitsizliklerin görünür olduğu, öte yandan toplumlar arasında “biz” ve "öteki" ayrımının yeniden üretildiği bir alan haline gelir. Bir toplumun yemek ve mutfak kültürü, beslenme pratikleriyle birlikte toplumdaki iktidar ilişkilerini gösteren, kimlik inşa sürecinde rol oynayan ve sosyal dışlanma mekanizmalarını da içeren bir gösterge halini alır. Bu nedenle yemek, sosyal ve kültürel yapının şekillenmesinde belirleyici bir unsur olarak toplumsal yapıya ait çözümlemelerde önemli bir yer tutar. Yemek aracılığıyla toplumsal statüler belirlenir, kültürel aidiyetler ifade edilir ve toplumların birbirlerini tanımlama biçimleri şekillenir. Bu bağlamda yemek, kültürün sürekliliğini sağlayan, ekolojik belirleyicilerin etkisini toplumsal alanda görünür kılan, bireylerin ve toplumların kimliklerini ifadelerinde aracılık eden bir olgudur.

Authors

Hayati Beşirli

Keywords

Yemek, mutfak, yemek sosyolojisi, mutfak kültürü

Publication Information

Publication Date

October 14, 2025

Submission Date

May 2, 2025

Accepted Date

May 20, 2025

Volume

13

Issue

45

Year

2025

Pages

69-84

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1689350

Files