ALMASBEK’İN UYGURUM ŞİİRİ ÜSTÜNE BİR İNCELEME

Abstract

Çağdaş Uygur şiirinin öncülerinden olan Mehemmetimin Obulkasımov, Almasbek mahlasıyla Uygur edebiyatına eşsiz eserler armağan etmeye devam etmektedir. Almasbek çok yönlü bir sanatçı olarak şiirden manzum drama ve edebiyat eleştirilerine kadar çok çeşitli sahalarda eserler vermektedir. Bu nedenle Almasbek, şairliğinin yanında yazar, gazeteci, halkbilimci kişiliğiyle de tanınır. Ancak Almasbek’in sanatında şiirin ayrı bir yeri vardır. Şiire başlamasının temelinde çocukluğunda dedesinin okuttuğu klasik şiirler vardır. Şair için bu yıllar en güzel yıllardır. Ali Şir Nevâî, Meşrep, Şeyh Sadi gibi pek çok klasik şairin şiirleriyle çocukluk yıllarında tanışması onun güçlü bir şair olmasında önemli etkendir.
Almasbek’in şiirlerine baktığımızda Uygur sevgisi geniş bir yer tutmaktadır. Almasbek’in yayımlanmış şiir kitaplarında yer alan şiirlerinde Uygur sevgisinin neredeyse her dizeye sindiğini görmekteyiz. Bu sevgi kimi zaman halkını uyaran, kimi zaman da onlara geçmişini hatırlatan bir biçimde karşımıza çıkmaktadır. Almasbek şiirlerinde genel olarak Uygur halkının geri kalmışlığını ve ezilmişliğini; cehalete ve vurdumduymazlığa bağlamaktadır. Onun için de Uygur tarihinin parlak sayfalarını hatırlatarak Uygur kimliğini canlı tutmaya çalışmaktadır. Bu çalışmada ‘Türki Elemi’ gazetesinde yayımlanan Uygur’um şiiri değerlendirilmiştir. İncelediğimiz Uygur’um adlı şiirde yer alan dörtlükler âdeta Uygur tarihinin kronolojik olarak dizilmiş biçimidir. Uygur olarak dünyaya gelmenin mutluluğu ve övüncüyle başlayan şiirin dörtlüklerinde Uygur tarihinde iz bırakmış farklı olay ve kişilere değinilmiştir.

Authors

Ahmet Karaman, Sultan Karakaya

Keywords

Uygur, Uygur şiiri, Almasbek, Uygur edebiyatı, Şiir

Publication Information

Publication Date

September 14, 2025

Submission Date

May 6, 2025

Accepted Date

June 19, 2025

Volume

13

Issue

44

Year

2025

Pages

388-406

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1692888

Files