TÜRK ÖĞRENİCİLERDE RUSÇA KELİME VURGUSUNUN EDİNİMİ: KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER VE AŞMA YOLLARI

Özet

Bu makale, Türkiye'deki üniversitelerde Rusçayı yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin Rusça vurgu sistemini edinme sorununa odaklanmaktadır. Çalışmanın güncelliği, Rusça vurgusunun hareketli ve değişken yapısından kaynaklanmaktadır. Rusça vurgunun bu özelliği, Türkçe'nin sabit vurgusuyla keskin bir tezat oluşturmaktadır.
Bu makalenin amacı, Türk öğrencilerin Rusça sözcük vurgusunu öğrenirken karşılaştığı zorlukları incelemek ve anadilin müdahalesini aşmak için bir dizi metodolojik tavsiye geliştirmektir. Bu hedefe ulaşmak için, çalışma kapsamında Rus ve Türk vurgusunun tipolojik özellikleri analiz edilmekte ve temel farklılıkları ortaya çıkarılmaktadır; Türk öğrencilerin çeşitli kelime gruplarında (isimler, sıfatlar, fiiller) yaptığı tipik vurgu hataları belirlenmekte ve sınıflandırılmaktadır; doğru vurgu becerisinin oluşmasına yönelik metodolojik tavsiyeler ve bir dizi pratik alıştırma geliştirilmektedir.
Çalışmada, Rusça vurgu bilimi ve yabancı dil olarak Rusça öğretimine yer alan kapsamlı dilbilimsel ve metodolojik literatürün teorik analizi, Rus ve Türk vurgu sistemlerinin karşılaştırmalı analizi ve tipik hataları belirlemek ve metodolojik yaklaşımları geliştirmek için tanımlayıcı-analitik yöntem kullanılmıştır. Yazar, Türk öğrencilere yabancı dil olarak Rusça öğretme konusundaki kendi pratik deneyimine dayanmaktadır.
Çalışmanın bilimsel yeniliği, Türk öğrencilerin Rusça sözcük vurgusunu öğrenirken karşılaştığı vurgu sorunların sistematikleştirilmesi ve derinlemesine analizi ile iki dil sisteminin etkileşiminin özelliklerini dikkate alan bir dizi hedefli metodolojik çözüm önerisinde bulunulmasıdır. Araştırmanın pratik önemi, dijital araçların, tekerlemelerin ve bağlamsal çalışmaların kullanımını içeren somut, uygulanabilir tavsiyeler ve alıştırmaların geliştirilmesiyle ortaya konmaktadır. Öğrenmenin motivasyonel bileşenine ve dilsel yansıma oluşumuna özel önem verilmektedir. Yazar, Rusça sözcük vurgusu öğretiminin sadece teknik bir düzeltme değil, aynı zamanda diller arası müdahalenin doğasını dikkate alan sistematik ve çok boyutlu bir yaklaşım gerektiren, tam teşekküllü bir dilsel kişiliğin oluşumu için bir araç olduğu sonucuna varmaktadır.

Abstract

Данная статья посвящена проблеме усвоения русской акцентной системы турецкими студентами, изучающими русский язык как иностранный в вузах Турции. Актуальность исследования обусловлена особой сложностью русского ударения, характеризующегося подвижностью и разноместностью, что вступает в острое противоречие с фиксированным ударением турецкого языка.
Цель данной статьи - изучить трудности, с которыми сталкиваются турецкие студенты при освоении русского словесного ударения и разработать комплекс методических рекомендаций для преодоления интерференции родного языка. Для достижения поставленной цели в рамках исследования анализируются типологические особенности русского и турецкого ударения и выявляются ключевые различия; выявляются и систематизируются типичные акцентологические ошибки турецкоговорящих студентов в различных частях речи; разрабатываются методические рекомендации и комплекс практических упражнений, направленные на формирование устойчивого навыка правильной постановки ударения.
В работе использованы теоретический анализ обширной лингвистической и методической литературы, посвященной русской акцентологии и обучению русского языка как иностранного, сопоставительный анализ акцентологических систем русского и турецкого языков, что позволяет выявить точки соприкосновения и расхождения, а также описательно-аналитический метод для выявления типичных ошибок и разработки методических приёмов. Автор опирается на собственный практический опыт преподавания русского языка как иностранного в турецкой аудитории.
Научная новизна работы заключается в систематизации и углубленном анализе акцентологических проблем турецкоязычной аудитории при изучении русского словесного ударения, а также в предложении комплекса целенаправленных методических решений, учитывающих специфику взаимодействия двух языковых систем. Практическая значимость исследования выражается в разработке конкретных, применимых на практике рекомендаций и упражнений, включая использование цифровых инструментов, рифмовок и контекстуальной работы. Особое внимание уделяется мотивационному компоненту обучения и формированию языковой рефлексии. Автор приходит к выводу, что обучение русскому словесному ударению - это не просто техническая корректировка, а инструмент формирования полноценной языковой личности, требующий системного и многомерного подхода, учитывающего природу межъязыковой интерференции.

Yazarlar

Olga Zencirci

Anahtar Kelimeler

Rusça kelime vurgusu, dilsel girişim, vurgu bilimi, fonetik hata, öğretim yöntemi, karşılaştırmalı analiz, biçimbilimsel çekim, sözcük türetme.

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

14 Aralık 2025

Gönderim Tarihi

5 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

7 Ağustos 2025

Cilt

13

Sayı

46

Yıl

2025

Sayfa

368-384

Dil

Diğer

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1735693

Dosyalar