KOLEKTİF HAFIZADA GÖÇÜN MERKEZÎ KONUMU VE ALEVİLİĞİN SINIR TEMELLİ SÜRDÜRÜLMESİ: ARDAHAN KOYUNLU KÖYÜ ÖRNEĞİ

Abstract

Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında Ardahan’ın Göle ilçesi Koyunlu köyüne çoğunluğu zorunlu olarak gerçekleşen Alevi göçlerinin ve bölgede tarihsel süreç içindeki tecrübelerin günümüz Koyunlu Alevilerinin kolektif hafızasında yer edinme biçimi ve kimlik oluşumundaki rolünü açıklamak amaçlanmıştır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği çalışma, 2025 yılı içinde gerçekleştirilen saha araştırmasına dayanmaktadır. Saha araştırmasında katılımlı-katılımsız gözlem ve yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat teknikleriyle elde edilen veriler tematik analize tabi tutulmuş ve yorumlayıcı-inşacı yaklaşımla bulgulara ulaşılmıştır. Bulgular, Koyunlu Köyü Alevilerinin kolektif belleğinde ve kimlik oluşumunda Aleviliğin, günümüzde gelenek ve ritüellerden uzaklaşmaya rağmen, diğer bütün aidiyet ve bağlılık biçimlerini gölgede bırakacak kadar baskın bir role sahip olduğunu işaret etmektedir. Sonuç olarak, söz konusu toplulukta göçle ilişkili bütün hatıraların kuşaklararası aktarımla anlatı düzeyinde şekillenerek zaman içinde gerçekleşen etkileşimlerin de katkısıyla yeniden ve yeniden ürettiği bir kolektif hafıza ve kimlik ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Sosyolojik bakış açısıyla gerçekleştirilen bu çalışma, bir Alevi topluluğunun göç, kolektif hafıza ve kimlik ilişkisini konu edinişi bakımından özgün bir çerçevede konumlanmasının yanı sıra, üzerinde çalışılan Alevi toplulukla ilgili ilk akademik metin olma özelliğiyle de literatüre katkı sunma iddiasındadır.

Authors

Senanur Doğruöz, Çağatay Sarp

Keywords

Alevilik, Zorunlu Göç, Kolektif Hafıza, Kimlik, Ardahan, Koyunlu Köyü

Publication Information

Publication Date

June 15, 2026

Submission Date

February 27, 2026

Accepted Date

May 4, 2026

Volume

14

Issue

2

Year

2026

Pages

1095-1136

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1899215

Files