ÖZBEK, KIRGIZ, KAZAK, AZERBAYCAN VE GAGAUZ TÜRKLERİ EKSENİNDE NASREDDİN HOCA FIKRALARININ ORTAK PAYDASI

Abstract

Geniş bir coğrafyaya
yayılmış ve zengin bir kültür hazinesine sahip olan Türklerin dünya kültürüne
kazandırdığı önemli değerler vardır. Bu değerlerden biri de Nasreddin Hoca ve
fıkralarıdır. Türk sözlü kültürünün en tanınmış karakterlerinden olan Nasreddin
Hoca, Türkçenin konuşulduğu ve Türk kültürünün yaşatıldığı hemen hemen her
coğrafî alanda bilinmekte ve fıkraları anlatılmaktadır. Fıkralarında birlik,
dirlik, dostluk, kardeşlik, hoşgörü, sevgi, saygı mesajları veren Nasreddin
Hoca, zaman zaman da mazlumların sözcüsü ve savunucusu olmuştur. Kimi zaman
kıvrak zekasıyla, kimi zaman yaptığı absürt davranışlarla güldüren ve
güldürürken de düşündüren Nasreddin Hoca, Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışına
çıkıldığında da insanlığı aynı paydada buluşturan evrensel mesajlar veren bir
karakter olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın konusunu, Türk devletleri
arasında milli bir karakter olan Nasreddin Hoca ve fıkraları oluşturmaktadır.
Makalede öncelikle Nasreddin Hoca karakterinin ve fıkralarının Türk
Dünyası’ndaki yeri ve işlevi verilmiştir. Daha sonra, Azerbaycan, Özbek,
Kırgız, Kazak ve Gagauz Türkleri arasında Nasreddin Hoca karakteri ve fıkraları
ayrı ayrı incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler ışığında
Nasreddin Hoca fıkralarında gülmece unsurunun arkasında verilen ortak
mesajların insanlığa ve o topluma hangi yönden anlam kazandırdığına bakılıp
sonuca varılmıştır.

Authors

Mehmet Karaçalı

Keywords

Nasreddin Hoca, Türk Dünyası, Fıkra, Milli Karakter

Publication Information

Publication Date

July 14, 2017

Submission Date

May 19, 2017

Accepted Date

July 4, 2017

Volume

5

Issue

11

Year

2017

Pages

242-257

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.509676

Files