VARLIK VE MEŞRUİYET KAYNAĞI OLARAK DİN VE İNANCIN DEVLET VE TOPLUM İÇİNDEKİ YERİ: OSMANLI DEVLETİ ÖRNEĞİ

Abstract

İnsan topluluklarını idare etmek üzere teşkil edilmiş olan idari ve siyasi yapılar, hitap
ettikleri topluluğun maddi ve manevi değerlerini dikkate almak ve buna göre politikalar üretmek
durumunda olmuşlardır. Toplumun inançları, gelenekleri, sosyal ve ekonomik yaşam tarzları,
onları idare eden zümrenin kendi selametleri açısından önemsedikleri alanlar olmuş ve
yöneticiler bu olgulara uygun idare ve söylem geliştirmişlerdir. Altı yüz yılı aşkın bir süre
boyunca geniş topraklara hükmeden Osmanlı Devleti de bu realiteyi görmüş, halkın
beklentilerini karşılamak üzere o halkın değerlerini ve yaşam biçimlerini dikkate almış ve
meşruiyeti sağlama amacına uygun bir söylem ve icraat geliĢtirmiĢtir. Osmanlı hanedanı ve
halkı Türk ve Müslüman olduğu için de Osmanlı idarecileri ve devlet adamları, Türk ve Ġslam
meĢruiyet kaynaklarını kullanmaya yönelmiĢlerdi. Bu kaynaklardan en etkili olanı, döneminin
yaĢam ve düĢünce anlayıĢı itibariyle din olmuĢtu. Dolayısıyla Osmanlı idarecileri, devletin
bekasını sağlamak ve topluma düzen vermek amacıyla dini kavramları, fikirleri, ritüelleri ve
kurumları çokça kullanmıĢ ve bu öğeleri siyasetin, bürokrasinin ve toplumu ilgilendiren çeĢitli
sosyal ve ekonomik yapıların içine yerleĢtirmiĢlerdi. Dini değerlerin devlet ve siyaset üzerindeki
tesirlerini ortaya koymayı hedefleyen bu makalede Osmanlı Devleti’nin siyasi, idari, ekonomik ve
sosyal alanlarda kullandığı değerler anlatılmakta; toplumun içinde zamanla geliĢen ve
olgunlaĢan, devlet ile toplum arasındaki iliĢkilere yansıyan dini unsurlardan örnekler verilmiĢ ve
bu örnekler değerlendirilmiĢtir. 

Authors

Mehmet Güneş

Keywords

Osmanlı, MeĢruiyet, Din, Ġslam

Publication Information

Publication Date

May 29, 2018

Submission Date

March 27, 2018

Volume

6

Issue

13

Year

2018

Pages

343-361

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.510208

Files