BİR ARKETİP OLARAK YILAN

Özet

Carl Gustav Jung tarafından geliĢtirilen arketip kavramı bilim insanları
tarafından günümüzde özellikle halk anlatılarının kahramanlarının çözümlenmesi
sırasında kullanılmaktadır. Ġlk örnek anlamına gelen arketip sözcüğü ilksel imge ve
prototip gibi sözcüklerle de karĢılanmaktadır. Ortak bilinç dıĢı tarafından üretilen
arketipler insanlığın on binlerce yıllık tecrübesi sonucu ortaya çıkmıĢlardır. Bu
yönleriyle insanlığa ait tipik deneyimlere verilen tepkiler bağlamında düĢünülebilecek
olan arketipler mekân, zaman ve kültür ayırmaksızın tüm insanlık için ortak özellikler
göstermektedir. Gündelik hayatta simge Ģeklinde karĢılaĢılan arketipler insanoğlunun
özellikle anlamlandırmakta zorlandıkları varlıkları sembolize etmektedir. Fantastik
özellikler gösteren arketipler mitoloji ve dinle de yakın iliĢki içerisinde olup mitik ve dinî
metinlerde de arketiplere çokça rastlanmaktadır. Arketipler arasında sıkça karĢılaĢılan
hayvan simgelerinden biri de tüm dünyada Ģifa ve ölümsüzlükle iliĢkilendirilen yılandır.
Yılan, kabuğunu değiĢtirip yaĢamını sürdürebildiği için insanlar arasında ölümsüz
olarak kabul edilmiĢtir. Yine ölüler mekânı olan yer altında da yaĢayabiliyor oluĢu
nedeniyle yılan, insanlar tarafından hep olağanüstü olarak kabul edilmiĢtir. Bu
çalıĢmada genelde dünya, özelde de Türk insanı için büyük önem arz eden yılanın
arketipsel bağlamda çözümlemesi gerçekleĢtirilerek bir arketip olarak kabul edilip
edilemeyeceği değerlendirilecektir.

Yazarlar

Ünsal Yılmaz Yeşildal

Anahtar Kelimeler

Jung, arketip, ilk imge/ilksel imge, yılan

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

29 Mayıs 2018

Gönderim Tarihi

7 Mayıs 2018

Cilt

6

Sayı

13

Yıl

2018

Sayfa

420-431

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.510240

Dosyalar