DEDE KOKRUT DESTANINDA BASİT CÜMLENİN YAPISI VE YAPISAL MANTIKSAL TÜRLERİ

Özet

Dede Korkut destanı Türklere sunulmuş eşsiz değerde bir eserdir. Kahramanlık destanı olan Dede Korkut 15. 16. yüzyılda yazıya geçirilmiştir. Epik destan niteliğindeki Dede Korkut Oğuz Türklerinin sözlü gelenek ürünüdür. Kitap on iki destansı hikayeden oluşmaktadır. Dede Korkut destanında basit cümlenin iki türü vardır: Çift bileşenli basit cümleler, Tek bileşenli basit cümleler. Basit cümlenin bu türleri kendi içinde ayrı ayrı yapısal mantıksal türlere ayrılmıştır. Bu çalışmada destanda geçen tek hükümlü basit cümlelerin yapısal mantıksal türleri incelenmeye alınmıştır. Dede Korkut destanında basit cümlenin sınırları bugüne kadar tam anlamıyla belirlenmemiştir. Destanda geçen iç içe cümleler, ve şartlı birleşik cümleler basit cümleye ait edilmiştir. Dolayısıyla bu durum basit cümlenin sınırlarının belirlenmesini zorlaştırmıştır. Bu çalışmada basit cümlenin sınırları yapısal mantıksal yöntemle büyük ölçüde belirlenmeye çalışılmıştır. Dede Korkut destanında yer alan basit cümleler yapısal mantıksal bakımdan sınıflandırılmıştır. Söz konusu yeni inceleme yöntemi, Dede Korkut destanı için ikinci bir kuramsal aşamayı belirlemiştir.

Abstract

Dede Korkut legend is a unique work that was presented to the bestowed to the Turks. Being a heroic legend, Dede Korkut was committed to writing in 15th -16th century. Having the traits of epic legend, Dede Korkut is a product of oral tradition of Oghuz Turks. The boon consists of twelve epic stories. There are two types of simple sentences in Dede Korkut legen: simple sentences with two components, and simple sentences with single component. These types of simple sentences are also divided into different structural and logical types. The present study explores structural and logical types of simple sentences with single statement. The boundaries of simple sentences found in Dede Korkut legend has not been truly discovered yet. The intertwined sentences and conditional compound sentences in the Dede Korkut legend were put into simple sentence category. Thus, this made it a complicated task to set boundaries for simple sentence. This present study significantly attempts to set boundaries for simple sentences using logical and structural method. It also classifies simple sentences found in Dede Korkut legend in terms of structure and logic. Such a new study method has set another theoretical phase for Dede Korkut legend.

Yazarlar

Sebine Abid

Anahtar Kelimeler

Dede Korkut destanı, Basit cümle, Basit cümlenin yapısal mantıksal türleri

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

30 Nisan 2014

Gönderim Tarihi

6 Şubat 2015

Cilt

5

Sayı

5

Yıl

2014

Sayfa

29-42

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.175256

Dosyalar