HİNDU (PAÑÇATANTRA, HİTOPADEŞA, KATHĀSARİTSĀGARA) VE BUDDHİST (CĀTAKA) METİNLERİNDE YER ALAN “KAPLAN POSTU GİYEN EŞEK” ANLATISININ İNCELENMESİ

Abstract

Her toplumun kendisine özgü bir yaşam tarzı vardır. Eski çağlarda yaşayan toplumların
yaşam tarzlarını anladığımız en önemli kaynaklardan biri de günümüze kadar aktarılmış olan
anlatılardır. Başlarda ağızdan ağıza sözlü olarak yayılmış ve daha sonra yazıya geçirilen bu
masalların ilk çıkış yerini tespit etmek zordur. Ancak kaynakların yazım ya da oluşturulma tarihleri
karşılaştırıldığında masalların Hint-alt kıtasında ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. Bu bağlamda,
Aisopos, La Fontaine, Grimm gibi masal birikimlerin de Hint masalları ile benzerlik gösteren birçok
anlatı örneği bulunmaktadır. Bu ortak anlatılardan biri de “Kaplan Postu Giyen Eşek” masalıdır. İlgili
masal, birçok kültür tarafından farklı versiyonları ile birlikte günümüze kadar aktarılmıştır. Üstelik
Hint coğrafyasında aynı toplum tarafından ancak farklı dinlere mensup olan kişiler tarafında da bu
masal örneği işlenmiştir. Pañçatantra, Kathāsaritsāgara ve Hitopadeşa gibi Hint edebiyatı eserleri
içinde farklı anlatıların yer almasının yanı sıra, Buddhist edebiyatı içinde yer alan Cātaka metninde
de “Kaplan Postu Giyen Eşek” anlatısına yer verilmiştir. Burada dikkatimizi çeken ve çalışmaya
konu olan durum ise, hem Hindu toplum için hem de Buddhist toplum için aktarılan bu masalın farklı
dinlere mensup olmaları sebebiyle anlatıdaki değişiklik gösteren noktaları incelemektir. Aynı
topraklarda yaşayan insanlar hangi dine mensup olursa olsun; kültürleri, yaşam tarzları ve kısmen
gelenekleri aynı olmasına rağmen dindeki bu farklılık sebebiyle farklı bir anlatı tarzı işlenen bu
masal sosyo-kültürel açıdan incelenmesi gereken bir anlatıdır.  

Authors

Esra Büyükbahçeci

Keywords

Hint Masalları, Pañçatantra, Cātaka, Buddhizm

Publication Information

Publication Date

March 23, 2019

Submission Date

February 17, 2019

Volume

7

Issue

16

Year

2019

Pages

887-894

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.543705

Files