ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ İLE YAZILMIŞ TIP ESERLERİ VE BU ESERLER ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALAR

Abstract

Tıp metinleri; insan sağlığını koruma, hastalıklara çare bulma yanında modern ve
geleneksel uygulamalar hakkında birçok bilgi ve yöntem barındırır. Tıbbi yeterliliğin bilgi birikimi
gerektirmesi ve uygulama ile tecrübe edilmesi metinleri oluşturan kişilerin ya da derleyicilerin büyük
çoğunluğunun hekimlerden oluşmasını sağlamıştır. Bu durum metinlerin birçoğunun hekimlere
yönelik olmasına neden olmuştur. Fakat metinlerin konusu tüm insanlığın ortak paydası olan
“sağlık” ile ilgili olduğu için tıp metinleri her dönemde ilgi görmüştür. Tıp metinleri yazıldığı dönemin
dil unsurlarını barındırması yönüyle metin incelemelerinde önemli bir yere sahiptir. Metnin
müellifinin ve müstensihinin ağız özeliklerinden, yazıldığı yerin dil özelliklerine kadar birçok açıdan
bize ipucu veren metinler; arkaik ve ilericil ögeleri tespit etme açısından da önem taşımaktadır. Tıp
metinlerinin konusu itibarıyla tıp tarihine, onomostik (adbilim), farmakoloji (ilaç-ecza bilimi), zooloji
(hayvan bilimi), botanik (bitki bilimi) araştırmalarına malzeme sunması da doğal bir sonuçtur. Bu
yönüyle tıp metinleri incelemelerinde disiplinlerarası bir çalışma alanı mevcuttur.
Türklerin tıp metinlerine olan ilgisinin en yoğun görüldüğü dönem 15. yüzyıldır. Eski
Anadolu Türkçesinin temelinde oluşturulan tıp metinleri telif, tercüme ve aktarma olmak üzere çeşitli
türlerde görülmektedir. Bu noktada inceleme konumuz 15. yüzyılda yer alan tıp konulu metinler
üzerine yapılmış çalışmalardır. Dilin bütünlüklü bir çalışma alanı olması, her metne aynı özeni
göstermeyi gerektirmektedir. Her metnin konusu çerçevesinde bir diğer metni okuma ve
anlamlandırmada yardımcı unsurlar barındırması ile yazıldığı dönemin sosyo-kültürel yapısını
ortaya koyması açısından önem taşımaktadır. Bu noktada yaptığımız çalışmanın mevcut
çalışmalara katkı sağlamasını hedeflemekteyiz. 

Authors

Semra Canan Yıldız

Keywords

Bibliyografya, Eski Anadolu Türkçesi, Tıp Metinleri, 15. Yüzyıl Tıp Metinleri

Publication Information

Publication Date

June 29, 2019

Submission Date

March 27, 2019

Accepted Date

May 20, 2019

Volume

7

Issue

17

Year

2019

Pages

416-436

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.590716

Files