CUMHURİYET DÖNEMİNDE YURT DIŞINA ÖĞRENCİ GÖNDERME FAALİYETLERİ VE “TALHA SABUNCU” ÖRNEĞİ

Abstract

Modernleşme hareketlerinin toplumsal yansımalarından birisi olan yurtdışına öğrenci
gönderme faaliyetlerinin, Avrupa’da meydana gelen teknik ve ilmi gelişmeleri yerinde takip
etmek ve mümkünse bu gelişmelerin Türkiye’ye getirilmesini sağlamak gibi bir amaçla yapıldığı
söylenebilir. Özellikle Avrupa Devletleri ile yapılan çeşitli savaşlarda Osmanlı ordularının
yenilgiler alması, Osmanlı devlet adamlarını çeşitli çözüm arayışlarına sevk etmiştir. 18. yy’ın
ikinci yarısından sonra başlayan yurtdışına öğrenci gönderme faaliyetleri, bu arayışın sonucu
olarak ortaya çıkmıştır. Osmanlı döneminde başlayan yurtdışına öğrenci gönderme faaliyetleri
Cumhuriyet sonrasında da devam etmiştir. 1929 yılında çıkarılan 1416 sayılı kanunla birlikte,
yurtdışına öğrenci gönderme faaliyetlerinin daha düzenli ve programlı bir şekilde yapıldığı
görülmektedir. İlgili kanunundan sonra pek çok öğrenci eğitim amacıyla yurtdışına
gönderilmiştir. Öğrencilerin büyük bir kısmının burslu olduğu Cumhuriyet sonrası dönemde,
yurtdışına gönderilen öğrencilerin eğitim gördükleri alanlar, Türkiye Cumhuriyeti’nin kalkınma ve
modernleşme süreçleri ile örtüşmektedir. Cumhuriyet döneminde eğitim için yurtdışına giden
öğrenciler başta Almanya olmak üzere Fransa, Belçika, İsviçre, İngiltere, Avusturya, İtalya,
Macaristan, Çekoslovakya, İsveç ve Polonya gibi Avrupa ülkelerine gönderilmiştir. Ayrıca
modern dünyanın yükselen iki önemi devleti olan ABD ve Japonya gibi devletlere de yurtdışı
eğitimi için öğrenciler gönderilmiştir. Amerika’ya gönderilen az sayıda öğrenci iktisat, bankacılık,
petrol ve maden mühendisliği gibi alanlarda eğitim görmüştür. Amerika’ya gönderilen
öğrencilerden birisi de 1929 yılında Robert Kolejindeki eğitimini bitiren Talha Sabuncu’dur. 1931
yılında Amerika’nın New-York şehrine giden Talha Sabuncu, Columbia Üniversitesinin iktisat
kürsüsünde doktora eğitimin tamamlayarak Türkiye’ye dönmüştür. Türkiye’ye döndükten sonra
Ticaret Vekâletinin çeşitli birimlerinde görev alan Talha Sabuncu, Petrol Ofisi gibi Türkiye’nin
önemi kurumlarından birisinin kuruculuğunu üstlenmiştir. Bu makalede Talha Sabuncu’nun
yurtdışı eğitim faaliyetleri ve eğitimi sonrasındaki mesleki hayatı hakkında bilgi verilmiştir.

Authors

Osman Kubilay Gül, Mustafa Doğan

Keywords

Yurtdışı Eğitimi,, Cumhuriyet Dönemi,, Talha Sabuncu,

Publication Information

Publication Date

November 30, 2020

Submission Date

May 26, 2020

Volume

8

Issue

24

Year

2020

Pages

232-254

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.832770

Files