BİR EPİK KAHRAMAN: MANAS’IN YOLDAŞI ALMAMBET

Özet

Toplumların kimlik ve aidiyet bilinci kazanmasında önemli işlevler üstlenen
kaynaklardan biri de destanlardır. Kahramanlık çağının değerlerini temsil eden olağanüstü
bahadırların düşmanlarıyla giriştiği mücadeleleri esas alan destanlar, esasen milletlerin sözlü
tarihlerini, kültürel yapılarını yansıtması bakımından son derece önemlidir. Türk destancılık
geleneğinin başat anlatılarından Manas destanı da Kırgız Türklerinin kültürel kimliğini
şekillendiren en önemli kültür hazinesidir. Söz konusu destan, tip ve motif zenginliği bakımından
da dikkati çekmektedir. Özellikle kahraman Manas’ın epik macerasında onunla birlikte
mücadele eden kırk yiğit, kahraman için vazgeçilmez bir değere sahiptir. Her biri farklı
hususiyete sahip kırk yiğit arasında, merkezî kahraman Manas’ın en yakınlarından biri olan
Almambet'in önemli yeri bulunmaktadır. Destanda tıpkı Manas gibi, biyografisine yer verilen
kahramanlardan biri olan Almambet gerek sahip olduğu üstün vasıfları gerekse epik hikâyedeki
rolü bakımından destanın önde gelen figürlerinden birini teşkil etmektedir. Destanın çeşitli
varyantlarında Almambet’in epizodu yer almaktadır. Bu epizot, destanın İslam idealini
vurgulayan önemli epizotlardan biri kabul edilmektedir. Zira Almambet, İslamiyet için kendi
yurdunu terk etmektedir. Bu çalışmada destanın merkezî kahramanı Manas’ın en önemli yoldaşı
Almambet'in kimliği, özellikleri ve destandaki rolü üzerinde durulacaktır. Destanın bütün
varyantlarında karşımıza çıkan Almambet'in kimliği ve tipolojik özelliklerinin tespit edilmesi, tarihî
ve destani şahsiyetinin incelenmesi, destan kahramanlarının tipolojik özelliklerini esas alan
araştırmalara önemli bilgiler sağlayacaktır.

Yazarlar

Serdar Şimşek

Anahtar Kelimeler

Kırgız, Folklor, Destan, Manas Destanı, Almambet.

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

19 Aralık 2021

Gönderim Tarihi

29 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

15 Kasım 2021

Cilt

9

Sayı

29

Yıl

2021

Sayfa

131-150

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1035645

Dosyalar